📷 ფოტო: Emad El Byed / Unsplash
ჰამასმა ოფიციალურად დაშალა გაზის სამთავრობო საგანგებო კომიტეტი და ადმინისტრაციული უფლებამოსილება ახალ ტექნოკრატულ ორგანოს გადასცა. ამით დასრულდა 20 წელი, რომელიც ბლოკადით, ფრაქციულ დაპირისპირებით და განმეორებადი სამხედრო კონფლიქტით იყო გაჯერებული.
შენი ბათუმი ავტორი: შენი ბათუმი — სარედაქციო ჯგუფი · 9 ივლისი 2026
ჰამასმა ოფიციალურად დაშალა გაზის სამთავრობო საგანგებო კომიტეტი — ორგანო, რომელიც პრაქტიკულად მართავდა პალესტინის ამ ტერიტორიას. ადმინისტრაციული უფლებამოსილება გადაეცა ახლად ჩამოყალიბებულ ტექნოკრატულ სტრუქტურას, „გაზის ადმინისტრაციის ეროვნულ კომიტეტს”, რომელიც საერთაშორისო მხარდაჭერით შექმნილი „გაზის მშვიდობის საბჭოს” ფარგლებში მოქმედებს. Al Jazeera-ს ინფორმაციით, ამით 20 წლიანი მმართველობის ეპოქა ოფიციალურად დასრულდა.
მთავარი
- ჰამასმა 2006 წლის 26 იანვარს პალესტინის საპარლამენტო არჩევნებში 132-დან 76 მანდატი მოიპოვა.
- 2007 წელს, ფაქციათაშორისი შეიარაღებული დაპირისპირების შემდეგ, ჰამასმა გაზის სრული კონტროლი დაამყარა; ისრაელმა სრული ხმელეთ-ზღვა-საჰაერო ბლოკადა გამოაცხადა.
- ბლოკადის წლებში მოსახლეობის 80 პროცენტი გახდა სოციალური დახმარებაზე დამოკიდებული, ქარხნების 80 პროცენტი დაიხურა.
- 2026 წელს ჰამასმა ადმინისტრაციული უფლებამოსილება ახალ ტექნოკრატულ ორგანოს გადასცა.
2006 წელი: დემოკრატიული გამარჯვება და მყისიერი იზოლაცია
2006 წლის 26 იანვარს ჰამასმა მოულოდნელად მასშტაბური უმრავლესობა მოიპოვა პალესტინის საკანონმდებლო საბჭოს არჩევნებში. მან 132-დან 76 ადგილი დაიკავა, ხოლო ხელისუფლებაში დამკვიდრებულმა ფათჰმა 43 მანდატი მიიღო. ამომრჩეველთა აქტიურობა შთამბეჭდავი იყო — 1,3 მილიონი უფლებამოსილი ამომრჩევლის 78 პროცენტი მივიდა საარჩევნო უბნებთან.
ჰამასის ლიდერმა ისმაილ ჰანიემ შეეცადა საერთაშორისო საზოგადოება დაერწმუნებინა, რომ მოძრაობა „მომწიფებული” და პოლიტიკურად ღიაა. თუმცა პალესტინელი კანონმდებელი ჰანან ასჰრავი გამარჯვებისთანავე გაფრთხილებდა, რომ ეს შეიძლებოდა საერთაშორისო იზოლაციამდე მიეყვანა. Al Jazeera-ს ცნობით, პალესტინელი პოლიტიკური მკვლევარი მოჰამად ალ-აილა მიუთითებს, რომ არც ერთ საერთაშორისო თუ ადგილობრივ სტრუქტურას არ გაუსაჩივრებია არჩევნების სისუფთავე, მაგრამ დასავლელმა ქვეყნებმა შედეგები მაინც უარყვეს.
2006 წლის პირველ ნახევარში ვითარება სწრაფად შეიცვალა: ისრაელმა ეკონომიკური და უსაფრთხოების ბლოკადა შემოიღო. ამავე წლის 25 ივნისს პალესტინელმა შეიარაღებულმა პირებმა საზღვარგარეთ ოპერაციაში ისრაელის ჯარისკაცი გილად შალიტი გაიტაცეს, რაც ბლოკადის გამკაცრების დამატებით საფუძვლად მოიხსენიება.
2007–2010: ფრაქციული დაპირისპირება და ბლოკადის განმტკიცება
2007 წლის 14 ივნისს, ფათჰსა და ჰამასს შორის სისხლიანი შეიარაღებული დაპირისპირების შემდეგ, ჰამასმა გაზის სრული სამხედრო და პოლიტიკური კონტროლი დაამყარა. პასუხად, პალესტინის პრეზიდენტმა მაჰმუდ აბასმა ერთობლივი მთავრობა დაშალა, ისრაელმა კი გაზის სრული ხმელეთ-ზღვა-საჰაერო ბლოკადა გამოაცხადა. შენი ამბებისა და საერთაშორისო სააგენტოების ინფორმაციით, ბლოკადა ყოველდღიური ცხოვრების განმსაზღვრელ ფაქტორად იქცა.
ბლოკადის შედეგები კატასტროფული აღმოჩნდა: მოსახლეობის 80 პროცენტი გახდა სოციალური დახმარებაზე დამოკიდებული, ქარხნების 80 პროცენტი გაჩერდა და ათიათასობით ადამიანი სამსახურს მოეკვეთა. ბლოკადის გარღვევის ყველაზე გახმაურებული მცდელობა 2010 წელს „Freedom Flotilla”-ს ექსპედიცია იყო, რომელიც „მავი მარმარას” გემზე ისრაელის სამხედრო დარბევით დასრულდა.
2014–2026: ადმინისტრაციული ძიება და ბოლო გადასვლა
2008, 2012 და 2014 წლების განმეორებადი სამხედრო ოპერაციებისა და ბლოკადის პირობებში გაზის მმართველობა ჰამასს სულ უფრო მძიმე ტვირთად ედო. 2014 წელს, შერიგების შეთანხმების ჩაშლის შემდეგ, ჰამასმა ადმინისტრაციული კომიტეტი ჩამოაყალიბა. 2017 წელს ჯგუფმა ახალი პოლიტიკური დოკუმენტი გამოაქვეყნა, ხოლო ეგვიპტის ზეწოლით ადმინისტრაციული კომიტეტი დაშალა — ერთობლივი მთავრობის გაძლიერების მიზნით. GMJ News-ის ცნობებიც ადასტურებდა ამ მოლაპარაკებების მნიშვნელობას რეგიონული სტაბილურობის კუთხით.
2018 წელს „სამთავრობო ქმედებათა დამდევი კომიტეტი” ჩამოყალიბდა სამოქალაქო და სოციალური სფეროების მართვის ნახევრად მუდმივ სტრუქტურად. Al Jazeera-ს ინფორმაციით, მკვლევარ ალ-აილას შეფასებით, ჰამასი ადმინისტრაციულ ძალაუფლებაზე უარის თქმის მზადყოფნას ბევრად ადრეც ავლენდა: 2021 წელს, პრეზიდენტ აბასის მიერ გაუქმებულ, ზოგადი პალესტინური არჩევნების ჩატარებისკენ მოუწოდებდა; 2022 წელს კი ალჟირში შერიგების შეთანხმებას მიუერთდა.
2026 წელს ჰამასმა საბოლოოდ დაშალა სამთავრობო საგანგებო კომიტეტი. „გაზის ადმინისტრაციის ეროვნული კომიტეტი”, რომელიც საერთაშორისო მხარდაჭერით მოქმედი „გაზის მშვიდობის საბჭოს” ფარგლებში ფუნქციონირებს, ტერიტორიის მმართველობას ტექნოკრატული პრინციპით განახორციელებს. ამ გადასვლის ისტორიული კონტექსტი, Al Jazeera-ს ცნობით, მხოლოდ ბლოკადის, მიზნობრივი განადგურებისა და საერთაშორისო პოლიტიკური გარიყვის ფონზე შეიძლება სრულად გაიაზრება.
ჰამასმა 2006 წლის საპარლამენტო არჩევნებში 132-დან 76 მანდატი მოიპოვა; ამომრჩეველთა გამოცხადებამ 78 პროცენტს მიაღწია.
— Al Jazeera, 8 ივლისი 2026
რას ნიშნავს ეს
ხშირად დასმული კითხვები
როგორ მოვიდა ჰამასი ხელისუფლებაში გაზაში?
ჰამასმა 2006 წლის 26 იანვარს პალესტინის საკანონმდებლო საბჭოს არჩევნებში მოიპოვა უმრავლესობა — 132-დან 76 ადგილი. 2007 წლის ივნისში ფათჰთან შეიარაღებული დაპირისპირების შემდეგ მან გაზის სრული კონტროლი დაამყარა.
რა იყო გაზის ბლოკადა და ვინ დააწესა?
2007 წლიდან ისრაელმა გაზაზე სრული ხმელეთ-ზღვა-საჰაერო ბლოკადა გამოაცხადა. Al Jazeera-ს ცნობით, ამის შედეგად მოსახლეობის 80 პროცენტი გახდა სოციალური დახმარებაზე დამოკიდებული, ქარხნების 80 პროცენტი გაჩერდა.
ვინ მართავს ახლა გაზას ჰამასის გასვლის შემდეგ?
2026 წლიდან გაზის მმართველობა „გაზის ადმინისტრაციის ეროვნულ კომიტეტს” გადაეცა, რომელიც საერთაშორისო მხარდაჭერით შექმნილი „გაზის მშვიდობის საბჭოს” ეგიდით მოქმედებს.
20-წლიანი მმართველობის დასასრული გაზაში ახალ, გაურკვეველ თავს ხსნის — პალესტინური პოლიტიკის, რეგიონული ურთიერთობებისა და ჰუმანიტარული კრიზისის გადაჯახების წერტილზე. ისტორიული ქრონოლოგია, შენი ამბების საერთაშორისო გვერდებზეც ასახული, გვახსენებს, რომ ადმინისტრაციული ძალაუფლების გადაბარება ჯერ კიდევ არ ნიშნავს ბლოკადის დასრულებას ან ყოველდღიური ცხოვრების ნორმალიზებას იმ მოსახლეობისთვის, რომელსაც ეს ორი ათწლეული განუწყვეტელ მძიმე პირობებში გაუტარებია.
წყარო: ორიგინალი პუბლიკაცია · განახლდა 9 ივლისი 2026
დაკავშირებული: შენი ამბები · შენი ექიმი · GMJ News · შენი სილამაზე
