📷 ფოტო: Анна Пономаренко / Pexels
რუსეთ-უკრაინის ომი აფრიკული ოჯახებისთვის ადამიანური ფასის გადახდად იქცა. კამერუნიდან სენეგალამდე ოჯახები იგდებენ ლოდინს — ვაჟების, ან მათი ცხედრების.
შენი ბათუმი ავტორი: შენი ბათუმი — სარედაქციო ჯგუფი · 11 ივლისი 2026
რუსეთ-უკრაინის ომში აფრიკელი ვაჟები რუსეთის ომში იხოცებიან, ხოლო მათი ოჯახები სახლში დარჩებიან ლოდინში — ვინმეს, ან ყოველ შემთხვევაში, ცხედრის. Al Jazeera-ს ჟურნალისტ ნიკოლა აკის გამოძიებამ კამერუნის ქალაქ დუალადან გამოავლინა ის ადამიანური ტრაგედია, რომელიც ომის სტატისტიკის მიღმა იმალება. ომი, რომელიც ათასობით კილომეტრით შორს მიმდინარეობს, სულ უფრო ახლოს მოდის აფრიკულ ოჯახებთან.
მთავარი
- უკრაინის ოფიციალური პირების ცნობით, 35 აფრიკული ქვეყნიდან დაახლოებით 3 000 აფრიკელი რუსეთის მხარეს იბრძვის.
- კამერუნელი დედა მოსეს ცხედარს ელოდება — ვაჟი უკრაინელი ძალების ცეცხლით დაიღუპა სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპის ველებზე.
- მკვლევარები ამ მოვლენას მიგრაციის ახალ ტიპად განიხილავენ — სამხედრო, სასწავლო და სამუშაო მიზნებით წასული ადამიანები ერთ ნაკადში ერევა.
- ყოფილი რუსი სამხედრო ოფიცერი ორგანიზებული დაქირავების ბრალდებებს უარყოფს და ეკონომიკური ლოგიკით ხსნის ამ ფენომენს.
დუალას პორტთან, სადაც დრო გაჩერებულია
კამერუნის ქალაქ დუალაში, უზარმაზარი სასაქონლო პორტისა და ქალაქის განაპირა უბნების შორის, დედა რეგინა ცხოვრობს. კედელზე ვაჟის, მოსეს პორტრეტი კიდია. გემები მოდიან და მიდიან, ხე-ტყე, კაკაო და ნავთობი ატლანტის ოკეანისკენ მიჰყავთ. სახლის შიგნით კი — ყველაფერი გაჩერებულია.
ერთ წელზე მეტია, ის ელოდება. არა ვაჟს — ვაჟის ცხედარს. Al Jazeera-ს ინფორმაციით, მოსე რუსეთის შეიარაღებული ძალების გვერდით იბრძოდა, როდესაც უკრაინელთა ცეცხლქვეშ მოექცა. სიმარამდე გაქცევისას დაიჭირა ტყვია.
დედა ამბობს, რომ ვაჟი ოჯახის გამო წავიდა. „ჩემთვის, ჩვენთვის,” — ამბობს ის. „სხვისი ომისთვის საბრძოლველად.” ეს სიტყვები მოკლეა, მაგრამ მათში ომის მთელი ეკონომიკური ლოგიკა ჩანს.
ვინ მიდის და რატომ — კვლევა და ოფიციალური პოზიციები
უკრაინის ოფიციალური პირთა განცხადებით, ეს შედეგია კონტინენტზე წარმოებული აქტიური სამხედრო დაქირავებისა. თუმცა ყოფილი რუსი სამხედრო ოფიცერი სერგეი ელიდონოვი, რომელსაც Al Jazeera-ს ჟურნალისტი დაკარში შეხვდა, ამ ბრალდებებს კატეგორიულად უარყოფს.
ელიდონოვის განცხადებით, „რუსული სახლების” ქსელი ან ორგანიზებული დაქირავება არ არსებობს — რუსეთი ანაზღაურებასა და პირობებს სთავაზობს, ხოლო მსურველები თვითონ ეძებენ გზას. კამერუნის წარმომადგენლობა კი, მისი თქმით, ისტორიული კავშირებით აიხსნება: საბჭოთა კავშირის დროიდან ამ ქვეყნის მრავალი სტუდენტი სწავლობდა რუსეთში და ათწლეულების განმავლობაში ჩამოყალიბდა დიასპორა.
პროფესორი აიშა პემბურა, რომელიც ამ ფენომენს სწავლობს, უფრო ფართო სურათს ხატავს. მისი კვლევის ინფორმაციით, გამსვლელთა შორის არიან გამოცდილი სამხედრო პირები — ბოკო ჰარამის, სეპარატისტული დაჯგუფებებისა და მეკობრეობის წინააღმდეგ ბრძოლებში გაწრთვნილი კამერუნელი ჯარისკაცები. მაგრამ ასევე — სტუდენტები, უმუშევარი კურსდამთავრებულები და ახალგაზრდები, რომლებიც ხშირად სამუშაო ან სასწავლო ვიზის მოლოდინით მიდიან და ბოლოს სამხედრო კონტრაქტებს აწერენ ხელს.
მიგრაციის ახალი სახე და აფრიკის დანაკარგი
პემბურა ამ მოვლენას „მიგრაციის ახალ ტიპს” უწოდებს. „ადამიანები უკეთესი მომავლის იმედით მიდიან. ეს სხვა მიგრაციის მარშრუტებს არ ცვლის — უბრალოდ კიდევ ერთი 🍽 მარშრუტია.” შენი ამბების საერთაშორისო სექციაში ასეთი ამბები სულ უფრო ხშირია — ადამიანები, რომლებიც ეძებენ გამოსავალს ეკონომიკური სიდუხჭირიდან, ხშირად ზღვარზე გადიან.
მკვლევარის შეფასებით, უკრაინის ომი აფრიკულ ქვეყნებს ჩუმად, მაგრამ სტაბილურად, ართმევს ჯარისკაცებს, სტუდენტებს და კვალიფიციურ მუშახელს. „ეს ყველაფერი დანაკარგია აფრიკისთვის,” — ამბობს ის. ეს კი ნიშნავს, რომ ომის ეკონომიკური და დემოგრაფიული შედეგები კონტინენტის ქვეყნებს ბევრად მოგვიანებით და ირიბად შეეხებათ.
Al Jazeera-ს ჟურნალისტი ამ კონტექსტში ფიქრობს მეორე მსოფლიო ომის სენეგალელ ტირაიერებზე — ასობით ათასი აფრიკელი ჯარისკაცი, ვინც ევროპის განთავისუფლებისთვის სიცოცხლე გაწირა, ისტორიამ კი ძლივს გაიხსენა. GMJ News ასევე თვალყურს ადევნებს ამ ტიპის საერთაშორისო ჰუმანიტარულ კრიზისებს.
უკრაინის ოფიციალური პირების ცნობით, 35 აფრიკული ქვეყნიდან დაახლოებით 3 000 აფრიკელი რუსეთის შეიარაღებული ძალების გვერდით იბრძვის უკრაინაში.
— უკრაინის ოფიციალური წყაროები, Al Jazeera-ს ინფორმაციით
რას ნიშნავს ეს
ხშირად დასმული კითხვები
რამდენი აფრიკელი იბრძვის რუსეთის მხარეს უკრაინაში?
უკრაინის ოფიციალური პირების განცხადებით, 35 აფრიკული ქვეყნიდან დაახლოებით 3 000 აფრიკელი რუსეთის შეიარაღებული ძალების გვერდით მონაწილეობს საბრძოლო მოქმედებებში. ეს ციფრი Al Jazeera-ს გამოძიებაშია მოცემული.
ხდება თუ არა ორგანიზებული დაქირავება აფრიკაში?
პოზიციები განსხვავდება. უკრაინის მხარე ამბობს, რომ რუსეთი კონტინენტზე აქტიურ დაქირავებას ახორციელებს. ყოფილი რუსი სამხედრო ოფიცერი სერგეი ელიდონოვი ამ ბრალდებებს უარყოფს და ამბობს, რომ ეკონომიკური მოტივი და პირადი გადაწყვეტილება ხსნის ამ ფენომენს.
ვინ არიან ისინი, ვინც ომში მიდის?
მკვლევარ პემბურას ინფორმაციით, ეს ჯგუფი ჰეტეროგენულია: გამოცდილი სამხედრო პირები, სტუდენტები, უმუშევარი კურსდამთავრებულები და ახალგაზრდები. ნაწილი მათგანი სამუშაო ან სასწავლო მიზნებით მიდის და ადგილზე სამხედრო კონტრაქტებს აწერს ხელს.
მოსეს ამბავი 🍽 მარტო მისი ამბავი არ არის. ის ასახავს ომების იმ ეკონომიკას, რომელიც ყოველ ეპოქაში ერთი და იგივე ლოგიკით მუშაობს: სიღარიბე ადამიანებს ასხამს ბარგს, ხოლო ომი — ხელს უწევს. შენი ამბების მკითხველისთვის და შენი სოფლის მომხმარებლისთვისაც, რომელთა ოჯახის წევრებიც შეიძლება შორს იყვნენ, ეს ამბავი შეახსენებს: ომი, რაც მოშორებული ჩანს, ოჯახებს ათასობით კილომეტრის მოშორებითაც კლავს — ნელა, ლოდინით.
წყარო: ორიგინალი პუბლიკაცია · განახლდა 11 ივლისი 2026
დაკავშირებული: შენი ამბები · შენი ექიმი · GMJ News · შენი სილამაზე
