📷 ფოტო: Dang Hong / Pexels
კუბამ კვირაში მეორედ განიცადა სრული ელექტრო გათიშვა. ამერიკის შეერთებული შტატების პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი კუნძულს ნავთობის მიწოდებისგან ეფაქტობრივად გამოყოფს.
შენი ბათუმი ავტორი: შენი ბათუმი — სარედაქციო ჯგუფი · 11 ივლისი 2026
კუბამ მიმდინარე კვირაში მეორედ განიცადა სრული ელექტრო გათიშვა: 10 ივლისს, პარასკევს, კუნძული ადგილობრივი დროით 16:30-ზე (GMT 20:30) დაბნელდა. Al Jazeera-ს ცნობით, კუბის სახელმწიფო ელექტროენერგეტიკულმა კომპანიამ Union Electrica de Cuba-მ გათიშვის ფაქტი დაადასტურა, თუმცა მისი მიზეზი არ განუმარტავს. ამ წლის დასაწყისიდან ეს უკვე მეოთხე სრული ბლექაუთია კუნძულზე.
მთავარი
- 10 ივლისს, პარასკევს 16:30-ზე კუბაზე სრული ელექტრო გათიშვა დაიწყო — კვირაში მეორე, წელს კი მეოთხე.
- ამერიკის პრეზიდენტ ტრამპის გადაწყვეტილებების შედეგად კუბა ფაქტობრივად ნავთობის იმპორტისგან მოწყვეტილია 2026 წლის იანვრიდან.
- გაეროს ადამიანის უფლებათა უმაღლესი კომისარი გვაფრთხილებს, რომ საწვავის შეზღუდვა ბავშვების სიცოცხლეს პირდაპირ საფრთხეს უქმნის.
- კუბა 2023 წლის მონაცემებით მოიხმარს ნავთობის მხოლოდ 40 პროცენტს საკუთარი წარმოებით — დანარჩენი შემოდის იმპორტით.
- მხოლოდ ერთი რუსული ტანკერი მარტში მიადგა კუბის სანაპიროს წლის დასაწყისის შემდეგ.
კვირაში მეორე გათიშვა — წელს კი უკვე მეოთხე
პარასკევის გათიშვამდე, ორ დღით ადრე — ორშაბათს — კუბამ ანალოგიური სრული ბლექაუთი განიცადა. ამ წელს პირველი ორი სრული გათიშვა მარტში მოხდა. Al Jazeera-ს ინფორმაციით, Union Electrica de Cuba-მ გათიშვის კონკრეტული ტექნიკური მიზეზი ამჯერადაც საჯაროდ არ გაამჟღავნა.
კუბის ელექტრო ინფრასტრუქტურა უკვე დიდი ხანია მოძველებულია: სისტემის დიდი ნაწილი 1960-1980-იანი წლების, ანუ ცივი ომის პერიოდისეული მოწყობილობებით მუშაობს. ამ პრობლემას კი 2026 წლის დასაწყისიდან ემატება ნავთობის მკვეთრი დეფიციტი.
ენერგეტიკულ კრიზისებზე და მათ გლობალურ გავლენებზე ინფორმაციის მიღება შესაძლებელია GMJ News-ზეც, სადაც საერთაშორისო ამბები ოპერატიულად ქვეყნდება.
ტრამპის საწვავის შეზღუდვა — ენერგეტიკული კრიზისის ფონი
საერთაშორისო სააგენტოს ცნობით, კუბა 2023 წლის მდგომარეობით მოიხმარს ნავთობის მხოლოდ 40 პროცენტს საკუთარი მოპოვებით — დანარჩენი იმპორტით შემოდის. ეს დამოკიდებულება განსაკუთრებულ პრობლემად იქცა 2026 წლის იანვრიდან, როდესაც ამერიკის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ვენესუელასთან დაკავშირებული გადაწყვეტილებები მიიღო.
Al Jazeera-ს ცნობით, 3 იანვარს ტრამპმა ვენესუელის პრეზიდენტ ნიკოლას მადუროს წინააღმდეგ სამხედრო ოპერაცია გაამართლა; ოპერაცია მადუროს ნიუ-იორკში გადაყვანით დასრულდა. ვენესუელა კი კუბის ერთ-ერთი მთავარი ნავთობის მომწოდებელი იყო. 29 იანვარს კი ტრამპმა სპეციალური აღმასრულებელი ბრძანება გამოსცა, რომელშიც კუბა „განსაკუთრებულ და არაჩვეულებრივ საფრთხედ” გამოცხადდა და ნებისმიერ ქვეყანას, რომელიც კუნძულს საწვავს მიაწვდიდა, მაღალი სატარიფო სანქციები დაემუქრა.
ამ ნაბიჯების შედეგად, წლის დასაწყისიდან კუბამ მხოლოდ ერთი ტანკერი მიიღო — რუსული, მარტში. 1960-იანი წლებიდან კუბა ისედაც ამერიკის ვაჭრობის ემბარგოს ქვეშ იმყოფება — ეს თანამედროვე ისტორიის ყველაზე ხანგრძლივ სავაჭრო ბლოკადად ითვლება.
გაეროს გაფრთხილება: ბავშვები კვდებიან
გაეროს ადამიანის უფლებათა უმაღლესმა კომისარმა ფოლკერ ტიურქმა ივნისში სპეციალური განცხადება გაავრცელა. მისი სიტყვებით, ბოლო თვეებში კუბაში ჩვილების სიკვდილიანობა თითქმის გაორმაგდა.
„2026 წლის დასაწყისიდან დაწესებული საწვავის შეზღუდვები და ექსტრატერიტორიული სანქციების გამკაცრება პირდაპირ ზიანს აყენებს კუბელებს, განსაკუთრებით — ყველაზე მოწყვლადებს. ბავშვები კვდებიან, რადგან ექიმებს სამედიცინო მოწყობილობასა და წამლებზე წვდომა არ აქვთ. ეს მიუღებელია.”
— ფოლკერ ტიურქი, გაეროს ადამიანის უფლებათა უმაღლესი კომისარი, ივნისი 2026
ამერიკის სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ მარტში Al Jazeera-სთან საუბარში განაცხადა, რომ „კუბის რეჟიმის მიმართ სადამსჯელო ქმედება არ განხორციელებულა” და პასუხისმგებლობა კუბის მთავრობის მართვის ხარვეზებს დააბრალა. შენი ამბები გლობალური ჯანდაცვისა და ჰუმანიტარული კრიზისების შესახებ ინფორმაციასაც ავრცელებს.
მზის ენერგიაზე გადასვლა — ნაბიჯი, რომელიც ჯერ ვერ ყოფნის
საწვავის კრიზისამდეც კუბას გეგმა ჰქონდა ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურის ნაწილობრივ გადაყვანისა განახლებად წყაროებზე. ახლა ეს გეგმა დაჩქარებულ ტემპში სრულდება — ჩინეთიდან შემოტანილი მზის პანელების დახმარებით. Al Jazeera-ს ცნობით, 2022 წლის შეფასებების მიხედვით, განახლებადი ენერგია კუბის მთლიანი მოხმარების დაახლოებით 18 პროცენტს შეადგენს. ქვეყნის გეგმაა 2030 წლამდე ეს მაჩვენებელი 25 პროცენტამდე გაზარდოს.
მიუხედავად ამისა, დღეისათვის ეს მაჩვენებელი საკმარისი არ არის კუნძულის ენერგომოთხოვნილების დასაფარად, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც ნავთობის იმპორტი პრაქტიკულად ნულამდეა დაყვანილი. ჯანმრთელობასა და ენერგეტიკაზე ზემოქმედება, შენი ექიმი-ს მასალებთან ერთად, ადამიანის ყოველდღიურ ცხოვრებაზე პირდაპირ მოქმედ ფაქტორებად გვევლინება.
რას ნიშნავს ეს
ხშირად დასმული კითხვები
რატომ განიცდის კუბა კუნძულის მასშტაბის ელექტრო გათიშვებს?
კუბის ელექტრო ინფრასტრუქტურის დიდი ნაწილი 1960-1980-იანი წლებიდანაა. ამ მოძველებულ სისტემას ახლა ენერგოდეფიციტი ემატება: 2026 წლიდან კუნძულს ფაქტობრივად ნავთობის იმპორტი შეუწყდა — ამერიკის შეერთებული შტატების მხრიდან დაწესებული შეზღუდვების გამო.
როგორ შეზღუდა ტრამპის ადმინისტრაციამ კუბის ნავთობი?
Al Jazeera-ს ინფორმაციით, ტრამპმა ჯერ ვენესუელის პრეზიდენტ მადუროს წინააღმდეგ სამხედრო ოპერაცია გაამართლა, რის შემდეგაც ვენესუელა კუბის ნავთობის მოწოდებას შეუჩერდა. შემდეგ, 29 იანვარს, სპეციალური ბრძანებით მან ნებისმიერ ქვეყანას, რომელიც კუბას საწვავს მიაწვდიდა, მაღალი სატარიფო სანქციები დაუმუქრა. ამ ნაბიჯების შედეგად მხოლოდ ერთი ტანკერი — რუსული — მიადგა კუბას წელს.
კუბა ახლა განახლებად ენერგიაზე გადადის?
კუბას ჰქონდა გეგმა განახლებადი ენერგიის წილის 25 პროცენტამდე გაზრდისა 2030 წლამდე. კრიზისის ფონზე ეს პროცესი დაჩქარდა — ჩინეთიდან შემოტანილი მზის ტექნოლოგიებით. თუმცა, 2022 წლის შეფასებით, ამ მომენტში განახლებადი ენერგია მოხმარების მხოლოდ 18 პროცენტს ფარავს, რაც კუნძულის საჭიროებას ვერ აკმაყოფილებს.
კუბის ელექტრო კრიზისი ერთდროულად ასახავს ინფრასტრუქტურული მოძველების, გეოპოლიტიკური ზეწოლისა და ენერგეტიკული დამოკიდებულების სისტემურ გამოწვევებს. გაეროს განცხადებები ჰუმანიტარული შედეგების შესახებ სიტუაციას საერთაშორისო ყურადღების ცენტრში ამყოფებს. კუბის ხელისუფლება, ამერიკის ადმინისტრაცია და საერთაშორისო ორგანიზაციები კვლავ ურთიერთსაპირისპირო შეფასებებს აქვეყნებენ — ხოლო კუნძულის მოსახლეობა ელოდება, როდის აინთება შუქი.
წყარო: ორიგინალი პუბლიკაცია · განახლდა 11 ივლისი 2026
დაკავშირებული: შენი ამბები · შენი ექიმი · GMJ News · შენი სილამაზე
