📷 ფოტო: bbc.co.uk (ორიგინალი წყარო)
ინდოეთში შიმშილობის აქცია პოლიტიკური პროტესტის ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი ინსტრუმენტია — 1952 წლის შემთხვევამ სახელმწიფოს რუკაც კი შეცვალა. დღეს აქტივისტ სონამ ვანგჩუკის შიმშილობა ამ ტრადიციას კვლავ დღის წესრიგში აყენებს.
შენი ბათუმი ავტორი: შენი ბათუმი — სარედაქციო ჯგუფი · 17 ივლისი 2026
ინდოეთში შიმშილობის აქცია პოლიტიკური პროტესტის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ფორმაა — და ეს არ არის მხოლოდ სიმბოლური მოვლენა. 1952 წელს ერთი ადამიანის 58-დღიანმა შიმშილობამ ქვეყნის ადმინისტრაციული რუკაც კი შეცვალა, ხოლო დღეს, სამოცდაათწლეულებზე მეტი ხნის შემდეგ, კლიმატის აქტივისტი სონამ ვანგჩუკი მსგავს გზას ადგას, რათა განათლების რეფორმებზე ხელისუფლების ყურადღება მიიპყროს.
მთავარი
- 1952 წელს პოტი სრირამულუს 58-დღიანმა შიმშილობამ გამოიწვია ტელუგუენოვანი ანდრას შტატის შექმნა ინდოეთში.
- აქტივისტი სონამ ვანგჩუკი 19 დღეა შიმშილობს დელიში, მხოლოდ მარილიან წყალზე, და დაკარგა 9 კილოგრამზე მეტი წონა.
- დელის უმაღლესმა სასამართლომ ხელისუფლებას მისი ჯანმრთელობის მონიტორინგი და საჭიროების შემთხვევაში მკურნალობა დაავალა.
შიმშილობის აქცია, რომელმაც სახელმწიფოს რუკა შეცვალა
წყაროს ინფორმაციით, 1952 წლის ოქტომბერში პოტი სრირამულუმ — გახდომილმა და ლმობიერმა განდისტმა, რომელსაც უკვე რამდენჯერმე ჰქონდა ჩატარებული სოციალური მიზნებისთვის შიმშილობის აქციები — მოთხოვნა წამოაყენა, რომელსაც პრემიერ-მინისტრი ნერუ არაერთხელ ეწინააღმდეგებოდა: ტელუგუენოვანთათვის ცალკე შტატის შექმნა. ის თვლიდა, რომ მხოლოდ თვითდახსნის მსხვერპლს შეეძლო დელის ხმის მოსმენა.
58-ე დღეს სრირამულუ გარდაიცვალა. ტელუგუენოვან რეგიონებში ხალხმა ქუჩებში გამოვიდა, დაზიანდა სამთავრობო შენობები და გადაიხურა სარკინიგზო ხაზები. მოგვიანებით არეულობის დროს, წყაროს ცნობით, რამდენიმე ადამიანი დაიღუპა. რამდენიმე დღეში ნერუმ ანდრას შტატის შექმნა გამოაცხადა, რასაც მოჰყვა შტატების რეორგანიზაციის კომისიის შექმნა და ინდოეთის ენობრივი პრინციპით ხელახალი დაყოფა. ისტორიკოსი რამაჩანდრა გუჰას თქმით, სრირამულუ დღეს დავიწყებული ადამიანია, თუმცა მისმა მსხვერპლმა ქვეყნის ისტორიასა და გეოგრაფიაზეც კი მოახდინა გავლენა.
განდიდან თანამედროვე აქტივისტებამდე
ინდოეთში შიმშილობის ტრადიცია რესპუბლიკაზე გაცილებით ადრეულია — ინდუიზმი, ბუდიზმი და ჯაინიზმი საუკუნეების განმავლობაში ანიჭებდნენ ზნეობრივ მნიშვნელობას ნებაყოფლობით თავშეკავებას. მაჰათმა განდიმ ეს უძველესი ტრადიცია პოლიტიკურ ინსტრუმენტად აქცია — მისი აზრით, შიმშილობა არ იყო ზეწოლა, არამედ ტანჯვის გზით გამოწვევა, რომელიც საზოგადოებას აღვიძებდა და არა აიძულებდა.
წყაროს ცნობით, 1918-1948 წლებში განდიმ სულ მცირე 15 მნიშვნელოვანი შიმშილობა ჩაატარა — რელიგიური ძალადობის, კასტური დისკრიმიოპოზიციის წარმომადგენელიისა და პოლიტიკური განხეთქილების წინააღმდეგ. მისი ყველაზე ხანგრძლივი აქცია 21 დღეს გაგრძელდა, ხოლო ბოლო, 1948 წლის იანვარში, 5 დღეს — ეს უკანასკნელი დელიში კომუნალური მშვიდობის აღდგენას შეუწყო ხელი. მისი გარდაცვალების შემდეგაც ეს პრაქტიკა ინდოეთის პოლიტიკურ კულტურაში ღრმად ფესვგადგმული დარჩა: ფერმერთა უფლებების, დაუცველი ჯგუფების, გარემოსდაცვითი საკითხების და კორუფციასთან ბრძოლის მოთხოვნით ჩატარებული აქციები ერთმანეთს მოსდევდა.
ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი მაგალითია აქტივისტ ანა ჰაზარეს 2011 წლის 13-დღიანი შიმშილობა, რომელმაც ახალი ბიძგი მისცა კორუფციის საწინააღმდეგო კამპანიას. ირომ შარმილამ, რომელიც ჩრდილო-აღმოსავლეთ ინდოეთში სადავო უსაფრთხოების კანონის გაუქმებას მოითხოვდა, 16 წლის განმავლობაში საკვებზე უარი განაცხადა და გადარჩა მხოლოდ ხელისუფლების მიერ ცხვირის მილით ხელოვნური კვების წყალობით. სოციალურმა აქტივისტმა მედჰა პატკარმა კი არაერთხელ ჩაატარა ხანგრძლივი შიმშილობის აქცია დიდი ჰიდროპროექტების გამო გადაადგილებული ხალხის სამართლიანი კომპენსაციისა და რეაბილიტაციისთვის.
1948 წელს, ბოლო შიმშილობის წინ, განდიმ დაწერა: „შიმშილობა ჩემი უკანასკნელი საშუალებაა, ხმლის ნაცვლად.”
— მაჰათმა განდი, წყაროს ციტატა
სონამ ვანგჩუკის თანამედროვე შემთხვევა
წყაროს ინფორმაციით, 59 წლის განათლების და კლიმატის აქტივისტი სონამ ვანგჩუკი უკვე 19 დღეა შიმშილობს დელიში, მხოლოდ მარილიან წყალზე. ის ონლაინ სატირული მოძრაობის — Cockroach Janta Party-ს (CJP) — მოთხოვნებს უჭერს მხარს, რომელიც განათლების სისტემის რეფორმას ითხოვს. ამ პერიოდში მან 9 კილოგრამზე მეტი წონა დაკარგა, რაც სამედიცინო შემაშფოთებელ სიგნალად აღიქმება.
მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობის სწრაფი გაუარესების გამო საზოგადოებაში მოთხოვნები გაძლიერდა, რომ აქტივისტმა შიმშილობა შეწყვიტოს. დელის უმაღლესმა სასამართლომ ხელისუფლებას დაავალა ვანგჩუკის ჯანმრთელობის მდგომარეობის მონიტორინგი და საჭიროების შემთხვევაში სამედიცინო დახმარების უზრუნველყოფა. მკვლევართა თქმით — მათ შორის კონექტიკუტის უნივერსიტეტის ანთროპოლოგ საიანტან საჰა როის, რომელიც ბოლო წლებში სწორედ შიმშილობის პოლიტიკურ განზომილებას იკვლევს — შიმშილობის აქცია გლობალური, არა მხოლოდ ინდური ფენომენია, თუმცა ბრიტანეთის იმპერიის ყოფილ ტერიტორიებზე ის დემოკრატიული, ანტიკოლონიური წინააღმდეგობის საერთო ენად ჩამოყალიბდა.
რას ნიშნავს ეს
ხშირად დასმული კითხვები
რატომ ხდება შიმშილობის აქცია ინდოეთში ასე გავრცელებული პროტესტის ფორმა?
წყაროს ინფორმაციით, ეს ტრადიცია სცილდება რესპუბლიკის ისტორიას და ინდუიზმის, ბუდიზმისა და ჯაინიზმის რელიგიურ ტრადიციებში იღებს სათავეს, სადაც ნებაყოფლობით თავშეკავებას ზნეობრივი მნიშვნელობა ენიჭება. მაჰათმა განდიმ ეს პრაქტიკა თანამედროვე პოლიტიკურ ინსტრუმენტად აქცია.
რა შედეგი მოჰყვა პოტი სრირამულუს შიმშილობას 1952 წელს?
58-დღიანი შიმშილობის შემდეგ სრირამულუ გარდაიცვალა, რამაც ტელუგუენოვან რეგიონებში მასობრივი არეულობა გამოიწვია. რამდენიმე დღეში პრემიერ-მინისტრმა ნერუმ ცალკე ანდრას შტატის შექმნა გამოაცხადა.
რა მდგომარეობაშია ამჟამად სონამ ვანგჩუკი?
წყაროს ცნობით, ვანგჩუკი 19 დღეა შიმშილობს მხოლოდ მარილიან წყალზე და უკვე 9 კილოგრამზე მეტი წონა დაკარგა. დელის უმაღლესმა სასამართლომ ხელისუფლებას მისი ჯანმრთელობის მონიტორინგი დაავალა.
ისტორია აჩვენებს, რომ ცალკეული ადამიანის გადაწყვეტილებამ — უარი თქვას საკვებზე — ზოგჯერ მთელი სახელმწიფოს პოლიტიკური მიმართულება შეცვალა. სონამ ვანგჩუკის შემთხვევა კვლავ ცხადყოფს, რომ ინდოეთში შიმშილობის აქცია არ არის მხოლოდ წარსულის სიმბოლო — ის დღემდე რჩება ცოცხალ, თუმცა ფიზიკურად სახიფათო, პროტესტის ენად, რომელსაც ხელისუფლება ვერ იგნორირებს. ამ თემებზე მეტი ანალიზისთვის შეგიძლიათ გაეცნოთ შენი ამბები-ს საერთაშორისო სიახლეებს, ხოლო ჯანმრთელობასთან დაკავშირებულ ასპექტებზე — შენი ექიმი-ს მასალებს. საზოგადოებრივი მოძრაობებისა და გლობალური ტენდენციების შესახებ სრულ სურათს კი GMJ News გთავაზობთ.
წყარო: ორიგინალი პუბლიკაცია · განახლდა 17 ივლისი 2026
დაკავშირებული: შენი ამბები · შენი ექიმი · GMJ News · შენი სილამაზე
