📷 ფოტო: trend.az (ორიგინალი წყარო)
Fitch-ის რეიტინგი დაადასტურა უზბეკეთის ენერგოსისტემას BB რეიტინგი.
Fitch-ის რეიტინგი და სახელმწიფო გარანტიები
Fitch-ის რეიტინგი დაადასტურა უზბეკეთის რეგიონული ელექტრო ქსელების BB რეიტინგი.
Fitch-ის რეიტინგი და სახელმწიფო გარანტიები
სარეიტინგო სააგენტო Fitch-მა დაადასტურა უზბეკეთის რეგიონული ელექტრო ქსელების BB რეიტინგი, თუმცა კომპანიის დამოუკიდებელი საკრედიტო პროფილი მნიშვნელოვნად დაბალია. უწყების ცნობით, რეიტინგი მთლიანად სახელმწიფო გარანტიებზეა დამოკიდებული.
შენი ბათუმი ავტორი: შენი ბათუმი — სარედაქციო ჯგუფი · 23 ივლისი 2026
საერთაშორისო სარეიტინგო სააგენტომ Fitch-მა დაადასტურა უზბეკეთის რეგიონული ელექტრო ქსელების კომპანიის BB რეიტინგი დადებითი პროგნოზით. Fitch-ის რეიტინგი მთლიანად ეფუძნება სახელმწიფოს გარანტიებს, ვინაიდან კომპანიის დამოუკიდებელი საკრედიტო შეფასება მხოლოდ CCC დონეზეა. უწყების ცნობით, ეს სხვაობა ერთ-ერთი ყველაზე დიდია რეგიონში მოქმედი კომუნალური კომპანიების ჯგუფში.
მთავარი
- Fitch-მა დაადასტურა უზბეკეთის რეგიონული ელექტრო ქსელების BB/დადებითი რეიტინგი, რომელიც სრულად სახელმწიფოზეა დამოკიდებული.
- კომპანიის დამოუკიდებელი საკრედიტო პროფილი მხოლოდ CCC დონეზეა, რაც სახელმწიფო გარანტიების გარეშე რეიტინგს მნიშვნელოვნად შეამცირებდა.
- 2025 წელს კომპანიის კაპიტალი უარყოფითი გახდა მაღალი ძაბვის ქსელების უსასყიდლოდ გადაცემის შემდეგ ეროვნული ოპერატორისთვის.
რატომ ინარჩუნებს კომპანია მაღალ რეიტინგს
Fitch-ის ანგარიშის მიხედვით, უზბეკეთის რეგიონული ელექტრო ქსელების რეიტინგი გათანაბრებულია ქვეყნის სუვერენულ რეიტინგთან, რადგან კომპანიის ვალის თითქმის მთელი მოცულობა უზრუნველყოფილია სახელმწიფოს ან სახელმწიფო გარანტიებით. სააგენტოს პროგნოზით, ეს ტენდენცია უცვლელი დარჩება უახლოეს პერიოდში.
თუმცა, უწყების ცნობით, ეს კონსტრუქცია მყიფეა — თუ გარანტირებული ვალი მთლიანი ვალის 75%-ზე დაბლა დაეცემა, რეიტინგი ავტომატურად ორი საფეხურით შემცირდება სუვერენულ დონესთან შედარებით, მიუხედავად ნებისმიერი ოპერაციული გაუმჯობესებისა. ეს ფაქტორი ცხადყოფს, რომ კომპანიის ფინანსური სტაბილურობა თითქმის სრულად სახელმწიფოს გადაწყვეტილებებზეა დამოკიდებული.
ფინანსური მაჩვენებლები და ეროვნული ქსელისთვის აქტივების გადაცემა
2025 წლის ბოლოს კომპანიას ჰქონდა 0.6 ტრილიონი უზბეკური სუმი ნაღდი სახსრები, ხოლო მოკლევადიანი ვალი შეადგენდა 2.3 ტრილიონ სუმს — ანუ დაფარვის კოეფიციენტი მხოლოდ 0.26-ს უტოლდებოდა. კომპანიის კაპიტალი უარყოფითი გახდა მას შემდეგ, რაც მან მაღალი ძაბვის ქვესადგურები და ქსელის ხაზები 2025 წელს უსასყიდლოდ გადასცა ეროვნულ გადამცემ ოპერატორს, რამაც ძირითადი აქტივები წლიურად 11%-ით შეამცირა.
Fitch-ის მონაცემებით, კომპანიის საშუალო EBITDA მარჟა 2021-2025 წლებში დაახლოებით 4% იყო, მაღალი წლიური ცვალებადობით. სააგენტო პროგნოზირებს, რომ მომგებიანობა დაბალი და არასტაბილური დარჩება არსებული მარეგულირებელი რეჟიმის პირობებში. 2025-2028 წლებისთვის დაგეგმილი კაპიტალური დანახარჯები 470 მილიონ დოლარს შეადგენს.
ტარიფების ცვლილება და რეფორმის გეგმა
2026 წლის ივნისში მთავრობამ საყოფაცხოვრებო ელექტროენერგიის ტარიფები 8-13%-ით გაზარდა მოხმარების მოცულობის მიხედვით, ხოლო კორპორატიული ტარიფები — 10%-ით. თუმცა, უწყების ცნობით, საბითუმო შესყიდვის ტარიფის შესაბამისი ზრდა ჯერ დამტკიცებული არ არის, რაც ნიშნავს, რომ საცალო ტარიფის ზრდის ფინანსური ეფექტი კომპანიის დონეზე ჯერ ხილული არ არის.
Franklin Templeton, რომელიც მოქმედებს როგორც სახელმწიფოს წილის რწმუნებული და მმართველი რეგიონულ ქსელებში, წარადგინა სამოქმედო გეგმა, რომელიც მოიცავს ხარჯების ამსახველ ტარიფებზე გადასვლას, გრძელვადიან ტარიფულ ჩარჩოს, დანაკარგების შემცირებას, ინკასაციის გაუმჯობესებას, მმართველობის გაძლიერებას და სახელმწიფო დახმარებაზე დამოკიდებულების შემცირებას. ეს გეგმა შეფასებულია, როგორც ყველაზე რეალისტური გზა კომპანიის დამოუკიდებელი პროფილის გასაუმჯობესებლად.
“ჩვენ დავაფინანსეთ მაღალი ძაბვის გადამცემი ხაზები, რომლებიც რამდენიმე ასეულ კილომეტრზეა გადაჭიმული, ასევე მსხვილი ქვესადგურები, რომლებიც შორეულ ტერიტორიებში ახალ ქარისა და მზის სიმძლავრეებს ეროვნულ ქსელთან აკავშირებს.”
— სულე ქილიჩი, EBRD-ის ენერგეტიკის დირექტორი ევრაზიის რეგიონში
EBRD-ის წარმომადგენლის განცხადებით, ბანკი ასევე ავითარებს ახალი ქსელური პროექტების პორტფელს შემდგომი გაფართოებისთვის და უზბეკეთის ეროვნულ ელექტრო ქსელს უწევს ტექნიკურ დახმარებას კორპორატიული მმართველობის გასაძლიერებლად, პროექტების განხორციელების გასაუმჯობესებლად და სულ უფრო რთული ენერგოსისტემების მართვის შესაძლებლობების გასაძლიერებლად.
რას ნიშნავს ეს
ხშირად დასმული კითხვები
რას ნიშნავს BB რეიტინგი უზბეკეთის ენერგოსისტემისთვის?
Fitch-ის რეიტინგი აჩვენებს, რომ კომპანიის საკრედიტო სანდოობა თითქმის მთლიანად სახელმწიფოს გარანტიებზეა დამოკიდებული, დამოუკიდებელი პროფილის მაშინ, როცა გაცილებით დაბალია.
რატომ არის კომპანიის დამოუკიდებელი პროფილი დაბალი?
უწყების ცნობით, დაბალი მომგებიანობა, უარყოფითი კაპიტალი და მაღალვალუტიანი ვალდებულებები ამცირებს კომპანიის დამოუკიდებელ საკრედიტო შესაძლებლობებს.
რა როლი აქვს Franklin Templeton-ს ამ პროცესში?
Franklin Templeton, როგორც სახელმწიფოს წილის რწმუნებული, წარადგინა რეფორმის გეგმა ტარიფების, მმართველობისა და ეფექტიანობის გასაუმჯობესებლად.
უზბეკეთის ენერგოსექტორის მაგალითი აჩვენებს, რამდენად მჭიდროდაა დაკავშირებული სახელმწიფო კონტროლისა და ბაზრის ლიბერალიზაციის საკითხები რეგიონულ ინფრასტრუქტურულ პროექტებში. Fitch-ის შეფასებით, გრძელვადიანი სტაბილურობა დამოკიდებული იქნება იმაზე, თუ რამდენად თანმიმდევრულად განხორციელდება დაგეგმილი ტარიფული და მმართველობითი რეფორმები. მსგავსი ტენდენციები საინტერესოა არა მხოლოდ ეკონომისტებისთვის, არამედ ყველასთვის, ვინც აკვირდება შენი ამბები-ს ეკონომიკურ განყოფილებაში გამოქვეყნებულ საერთაშორისო მიმოხილვებს და აანალიზებს რეგიონულ ინფრასტრუქტურულ ცვლილებებს.
წყარო: ორიგინალი პუბლიკაცია · განახლდა 23 ივლისი 2026
დაკავშირებული: შენი ამბები · შენი ექიმი · GMJ News · შენი სილამაზე
