წალენჯიხის მაცხოვრის ფერისცვალების საკათედრო ტაძარი სამეგრელოში, X-XIII საუკუნეების ძეგლია, რომელიც ქალაქ წალენჯიხის მიმდებარედ მდებარეობს. ხალხური გადმოცემით, მისი მშენებლობა თამარ მეფის სახელს უკავშირდება.
შენი ბათუმი ავტორი: შენი ბათუმი — სარედაქციო ჯგუფი · 29 ივლისი 2026
წალენჯიხის საკათედრო ტაძარი — მაცხოვრის ფერისცვალების სახელობის ტაძარი — სამეგრელოში, წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ქალაქ წალენჯიხის მიმდებარედ მდებარეობს. ეს არქიტექტურული ძეგლი X-XIII საუკუნეებით თარიღდება და საქართველოს საეკლესიო-ისტორიული მემკვიდრეობის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ნიმუშად ითვლება. წყაროს ინფორმაციით, ტაძრის ისტორია 🍽 მჭიდროდ არის დაკავშირებული როგორც რეგიონის უძველეს გეოგრაფიულ სახელწოდებასთან, ისე ხალხურ გადმოცემებთან.
მთავარი
- წალენჯიხის საკათედრო ტაძარი მდებარეობს სამეგრელოში, წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში.
- ძეგლი X-XIII საუკუნეებით თარიღდება და მასზე ადრე ამავე ადგილას ციხე-სიმაგრე ყოფილა აგებული.
- ხალხური გადმოცემით, ტაძრის მშენებლობა თამარ მეფის სახელს უკავშირდება.
წალენჯიხის ტოპონიმის წარმომავლობა
წყაროს ცნობით, ტოპონიმი „წალენჯიხა” წარმოშობილი ჩანს კოლხური ტომის — ჭანების — სახელისაგან. კვლევის მიხედვით, სახელწოდება შესაძლოა უკავშირდებოდეს გამონათქვამებს „ჭანის ჯიხა”, რაც ჭანის ციხეს ნიშნავს, ან „ჭანის დიხა”, რაც ჭანის მიწად ითარგმნება. ეს ეტიმოლოგია მიუთითებს რეგიონის ღრმა ისტორიულ ფესვებზე და კოლხურ სამყაროსთან კავშირზე, რომელიც სამეგრელოს კულტურულ იდენტობაში დღემდე ცოცხლობს.
ასეთი ტოპონიმური კვლევები მნიშვნელოვან ინფორმაციას გვაწვდის არა მხოლოდ ცალკეული ადგილის, არამედ მთელი რეგიონის ისტორიული განვითარების შესახებ. სამეგრელოს ტერიტორიაზე მდებარე მრავალი ტოპონიმი დღემდე ინახავს კოლხური ეპოქის კვალს, რაც განსაკუთრებულ ინტერესს იწვევს ისტორიკოსებსა და ეთნოგრაფებში.
ციხე-სიმაგრიდან საკათედრო ტაძრამდე
წყაროს ინფორმაციით, დღევანდელი ტაძრის მშენებლობამდე ამ ადგილას ციხე-სიმაგრე ყოფილა აგებული. ეს ფაქტი მიუთითებს, რომ ტერიტორია სტრატეგიულად მნიშვნელოვან ლოკაციად აღიქმებოდა ჯერ კიდევ ტაძრის აშენებამდე — სავარაუდოდ, თავდაცვითი და სამხედრო მიზნებისთვის.
დროთა განმავლობაში, ციხე-სიმაგრის ადგილას საკულტო ნაგებობა აღიმართა, რომელმაც შემდგომში საეპისკოპოსო კათედრის სტატუსი მოიპოვა. ამგვარი გარდაქმნა — თავდაცვითი ნაგებობიდან სასულიერო ცენტრამდე — არაერთგზის გვხვდება საქართველოს ისტორიაში და ასახავს რეგიონების სოციალურ-პოლიტიკური მნიშვნელობის ცვლილებას საუკუნეების განმავლობაში.
თამარ მეფესთან დაკავშირებული გადმოცემა
წალენჯიხის ტაძართან დაკავშირებული ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ცნობა ხალხურ გადმოცემას ეხება. ამ გადმოცემის თანახმად, ტაძრის მშენებლობა თამარ მეფის სახელს უკავშირდება — მეფის სახელი, რომელიც საქართველოს ისტორიაში მრავალი საეკლესიო და კულტურული ძეგლის შექმნასთან ასოცირდება.
ხალხური გადმოცემები ხშირად წარმოადგენს ისტორიული ფაქტისა და თაობიდან თაობაზე გადმოცემული ცოდნის ერთგვარ ნაზავს. მიუხედავად იმისა, რომ ასეთი გადმოცემები ყოველთვის არ ექვემდებარება მკაცრ დოკუმენტურ დადასტურებას, ისინი მნიშვნელოვან ინფორმაციას გვაწვდიან იმის შესახებ, თუ როგორ აღიქვამდა ადგილობრივი მოსახლეობა თავის ისტორიულ მემკვიდრეობას საუკუნეების განმავლობაში.
ხალხური გადმოცემით, წალენჯიხის ფერისცვალების საკათედრო ტაძრის მშენებლობა დაკავშირებულია თამარ მეფის სახელთან.
— shenidasveneba.ge
რას ნიშნავს ეს
ხშირად დასმული კითხვები
სად მდებარეობს წალენჯიხის საკათედრო ტაძარი?
ტაძარი მდებარეობს სამეგრელოში, წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ქალაქ წალენჯიხის მიმდებარედ.
რომელი პერიოდით თარიღდება ტაძარი?
წყაროს ცნობით, ტაძარი X-XIII საუკუნეების ძეგლია.
საიდან მომდინარეობს სახელწოდება „წალენჯიხა”?
ტოპონიმი, სავარაუდოდ, წარმოშობილია კოლხური ტომის ჭანების სახელისაგან — გამონათქვამებიდან „ჭანის ჯიხა” (ჭანის ციხე) ან „ჭანის დიხა” (ჭანის მიწა).
წალენჯიხის საკათედრო ტაძარი წარმოადგენს იმ ძეგლთაგან ერთ-ერთს, სადაც ისტორია, ტოპონიმია და ხალხური გადმოცემა ერთმანეთს ერწყმის და ქმნის სამეგრელოს კულტურული მემკვიდრეობის მრავალშრიან სურათს. მსგავსი ისტორიული ობიექტების შესახებ მეტი ინფორმაციისთვის შეგიძლიათ იხილოთ მასალები შენი დასვენება-ზე, ხოლო საქართველოს სხვადასხვა კუთხის ამბები რეგულარულად ქვეყნდება შენი ამბები-ს პლატფორმაზე. კულტურული ტურიზმის შესახებ დამატებითი კონტექსტისთვის სასარგებლო შეიძლება იყოს ასევე GMJ News-ის მასალების გაცნობა.
სრულად წაიკითხეთ ორიგინალი: shenidasveneba.ge · განახლდა 29 ივლისი 2026
დაკავშირებული: შენი ამბები · შენი ექიმი · GMJ News · შენი სილამაზე
