📷 ფოტო: Devansh Bose / Pexels
შენი ბათუმი ავტორი: შენი ბათუმი — სარედაქციო ჯგუფი · 8 ივლისი 2026
ევროკავშირის ფარგლებში სულ უფრო ხშირად ისმის ხმები, რომლებიც BRICS-ს ბრიუსელის პოლიტიკური ალტერნატივად განიხილავენ. თუმცა Emerging Europe-ის ინფორმაციით, თავად რუსეთიც აღიარებს, რომ ეს ორგანიზაცია ჯერ ვერ გთავაზობს იმას, რასაც ეს „სუვერენისტები” ეძებენ. სერბეთის მაშინდელი ვიცე-პრემიერის განცხადება კი საკითხს კიდევ უფრო მწვავე სახით წარმოაჩენს.
მთავარი
- ევროკავშირის ზოგიერთი „სუვერენისტი” BRICS-ს ბრიუსელის ალტერნატივად განიხილავს.
- სერბეთის ყოფილი ვიცე-პრემიერი ალექსანდარ ვულინი 2024 წლის ოქტომბერში TASS-ს განუცხადებდა, რომ მოქალაქეებს ორ-სამ წელიწადში შეიძლება მოუწიოთ რეფერენდუმზე ევროკავშირსა და BRICS-ს შორის არჩევანის გაკეთება.
- თავად რუსეთიც აღიარებს, რომ BRICS ჯერ ვერ ასრულებს ევროკავშირის ჩანაცვლების ფუნქციას.
„სუვერენისტების” იმედი და BRICS-ის შეზღუდული შესაძლებლობები
Emerging Europe-ის ინფორმაციით, ევროკავშირის შიგნით არსებობს პოლიტიკური ძალები, რომლებიც უკმაყოფილონი არიან ბრიუსელის კურსით და ორიენტაციის შეცვლაზე ოცნებობენ. ეს ე.წ. „სუვერენისტები” BRICS-ს — ბრაზილიის, რუსეთის, ინდოეთის, ჩინეთისა და სამხრეთ აფრიკის გაერთიანებას — ალტერნატიულ სტრუქტურად განიხილავენ, რომელიც დასავლური ინსტიტუტების პარალელურ სივრცეს ქმნის.
თუმცა გამოცემის ცნობით, თავად BRICS-ის მხარდამჭერ რუსეთსაც კი არ შეუძლია უარყოს ის ფაქტი, რომ ორგანიზაციას ჯერ არ გამომუშავებია ის ინსტიტუციური და ეკონომიკური მექანიზმები, რომლებიც ევროკავშირის ფუნქციებს ჩაანაცვლებდა. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია იმ ქვეყნებისთვის, რომლებიც ევროინტეგრაციის გზაზე დგანან და ერთდროულად ორ მიმართულებას შორის ბალანსს ეძებენ. მსგავს გეოპოლიტიკურ დისკუსიებს შენი ამბები რეგულარულად აშუქებს.
სერბეთი — ევროკავშირსა და BRICS-ს შორის
Emerging Europe-ის პუბლიკაციის ინფორმაციით, სერბეთის მაშინდელმა ვიცე-პრემიერმა ალექსანდარ ვულინმა 2024 წლის ოქტომბერში რუსულ სახელმწიფო სააგენტო TASS-ს განუცხადა, რომ ქვეყნის მოქალაქეებს მომდევნო ორ-სამ წელიწადში შეიძლება მოუწიოთ რეფერენდუმზე გამოსვლა და ევროკავშირსა და BRICS-ს შორის გააკეთონ არჩევანი. ეს განცხადება ფართო გამოხმაურებას იწვევს, ვინაიდან სერბეთი ოფიციალურად ევროკავშირში გაწევრიანების კანდიდატი ქვეყანაა.
ვულინის სიტყვები, გამოცემის ინფორმაციით, ასახავს იმ სიმბოლური დაძაბულობის ბუნებას, რომელიც ბალკანეთის პოლიტიკურ ასპარეზზე გამოიხატება: ქვეყანა ერთდროულად ევროპულ ინტეგრაციაზე საუბრობს და ალტერნატიულ გეოპოლიტიკურ კავშირებზეც. ამ სახის გეოპოლიტიკური ძიება დღეს მხოლოდ სერბეთის სპეციფიკა არ არის — ის ფართო კონტექსტში, საერთაშორისო ურთიერთობების ცვლილების ფონზე, სხვა ქვეყნებშიც შეინიშნება. მსგავს საერთაშორისო ამბებს GMJ News-იც ეხება.
რეალობა — BRICS ჯერ ინსტიტუციურად ევროკავშირს ვერ ჩაანაცვლებს
Emerging Europe-ის ანალიზის მიხედვით, BRICS-ის მთავარი სისუსტე ის არის, რომ ორგანიზაციას არ გააჩნია ევროკავშირის მსგავსი სტრუქტურები: საერთო ბაზარი, სამართლებრივი ჩარჩო, საერთო ვალუტა თუ ინსტიტუციური ინტეგრაციის მექანიზმები. BRICS ამ ეტაპზე მეტწილად ფორუმის ფუნქციას ასრულებს, ვიდრე გაერთიანებისას.
პუბლიკაციის ინფორმაციით, სწორედ ეს ინსტიტუციური სიცარიელე ხდის BRICS-ს იდეოლოგიურ სიმბოლოდ და არა პრაქტიკულ ალტერნატივად — განსაკუთრებით იმ ქვეყნებისთვის, რომლებიც ევროკავშირის ეკონომიკურ და სამართლებრივ სივრცეში ღრმად არიან ინტეგრირებული ან ინტეგრაციისკენ მიისწრაფვიან. ამ კონტექსტში, სავაჭრო, ბიზნეს თუ ინვესტიციური გადაწყვეტილებების მიმღებთათვის გეოპოლიტიკური ვექტორი სულ უფრო მნიშვნელოვანი ფაქტორი ხდება, რაზეც შენი ამბები რეგულარულად საუბრობს.
სერბეთის მოქალაქეებს ორ-სამ წელიწადში შეიძლება მოუწიოთ რეფერენდუმზე ევროკავშირსა და BRICS-ს შორის არჩევანის გაკეთება.
— ალექსანდარ ვულინი, სერბეთის მაშინდელი ვიცე-პრემიერი, TASS-თან ინტერვიუ, ოქტომბერი 2024
რას ნიშნავს ეს
ხშირად დასმული კითხვები
რა არის BRICS და ვინ შედის მის შემადგენლობაში?
BRICS არის ბრაზილიის, რუსეთის, ინდოეთის, ჩინეთისა და სამხრეთ აფრიკის გაერთიანება, რომელიც ჩამოყალიბდა მსოფლიო ეკონომიკური და პოლიტიკური ძალების ბალანსის შეცვლის მიზნით. ბოლო წლებში ორგანიზაციამ გაფართოება დაიწყო.
შეუძლია თუ არა BRICS-ს ევროკავშირის ჩანაცვლება ევროპული ქვეყნებისთვის?
Emerging Europe-ის ინფორმაციით, ჯერჯერობით — არა. BRICS-ს არ გააჩნია ევროკავშირის მსგავსი ინსტიტუციური სტრუქტურები, საერთო ბაზარი ან სამართლებრივი ჩარჩო. თავად რუსეთიც ამ ფაქტს არ უარყოფს.
რა განაცხადა სერბეთის ვიცე-პრემიერმა ვულინმა BRICS-თან დაკავშირებით?
2024 წლის ოქტომბერში ვულინმა TASS-ს განუცხადა, რომ სერბეთის მოქალაქეებს ორ-სამ წელიწადში შეიძლება მოუწიოთ რეფერენდუმი, სადაც ევროკავშირსა და BRICS-ს შორის გააკეთებენ არჩევანს. ეს განცხადება ფართო განხილვის საგანი გახდა.
BRICS-სა და ევროკავშირს შორის დებატი გვიჩვენებს, რომ გეოპოლიტიკური ორიენტაციის კითხვა სულ უფრო მეტ ქვეყანაში გადაიქცევა შიდა პოლიტიკური დისკუსიის ცენტრად. საკითხი კი ის არის, შეძლებს თუ არა BRICS-მა ინსტიტუციური სიმწიფის ისეთ დონეს მიაღწიოს, რომ პრაქტიკული ალტერნატივა გახდეს — და ამ კითხვაზე პასუხი, Emerging Europe-ის შეფასებით, ჯერ ღიაა. საქართველოსა და კავკასიის ქვეყნებისთვის კი ეს დებატი განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს, ვინაიდან შენი დასვენება და სამოქალაქო ცხოვრების ყველა სფერო საბოლოოდ იმ გეოპოლიტიკური გარემოს ნაწილია, რომელიც ახლა ყალიბდება.
წყარო: ორიგინალი პუბლიკაცია · განახლდა 8 ივლისი 2026
დაკავშირებული: შენი ამბები · შენი ექიმი · GMJ News · შენი სილამაზე
