📷 ფოტო: Max Vakhtbovych / Pexels
აშშ-ში ხელოვნური კვარცის სამზარეულოს ზედაპირების დამონტაჟებასთან დაკავშირებით ფიქსირდება სილიკოზის შემთხვევების ზრდა მუშებში. ექსპერტების ცნობით, დაავადება შეუქცევადია და შესაძლოა ფილტვის ტრანსპლანტაციამდე მივიდეს.
შენი ბათუმი ავტორი: შენი ბათუმი — სარედაქციო ჯგუფი · 13 ივლისი 2026
აშშ-ში პროფესიული ჯანმრთელობის სპეციალისტების ცნობით, ბოლო წლებში მკვეთრად იზრდება სილიკოზის შემთხვევები იმ მუშებში, რომლებიც დაკავებულნი არიან ხელოვნური კვარცის სამზარეულოს ზედაპირების დამზადებითა და მონტაჟით. საუბარია პროგრესირებად, განუკურნებელ, თუმცა პრევენციისადმი დაქვემდებარებულ დაავადებაზე, რომელიც ფილტვის ქსოვილს შეუქცევადად აზიანებს. წყაროს ინფორმაციით, პრობლემა განსაკუთრებით მწვავეა ქვის დამუშავებისა და მონტაჟის ინდუსტრიაში.
მთავარი
- ხელოვნური კვარცის პროდუქტებში კრისტალური სილიციუმის შემცველობა 93%-მდე აღწევს, რაც ჭრისა და მონტაჟის დროს მძიმე ჩასუნთქვის საფრთხეს ქმნის
- კვარცის მტვერით გამოწვეული სილიკოზი შეუქცევადია და შესაძლოა ფილტვის ბოლო სტადიის დაავადებამდე, მათ შორის ტრანსპლანტაციის საჭიროებამდე, მივიდეს
- აშშ-ს შრომის უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის ადმინისტრაცია (OSHA) არეგულირებს კრისტალური სილიციუმის ზემოქმედების ნორმებს, თუმცა კონტროლის დონე ინდუსტრიაში არათანაბარია
მასალა, რომელიც სამზარეულოსთვისაა შექმნილი, არა მუშის დასაცავად
ხელოვნური კვარცის სამზარეულოს ზედაპირები — რომლებიც დანაყილი ქვისა და პოლიმერული ფისების ნაზავით მზადდება — ბოლო ორი ათწლეულის განმავლობაში ფართოდ გავრცელდა აშშ-ის საცხოვრებელი სახლების რემონტში. საიტ The Conversation-ზე გამოქვეყნებული პროფესიული ჯანმრთელობის ექსპერტების მოსაზრებით, ეს პროდუქტები დამზადებულია გამძლეობისა და ესთეტიკური მიმზიდველობის მისაღწევად, თუმცა შეიცავს კრისტალურ სილიციუმს კონცენტრაციით, რომელიც სერიოზულ სასუნთქ გზების საფრთხეს ქმნის იმ მუშებისთვის, ვინც მათ ჭრის და დამონტაჟებას ახდენს.
წყაროს ცნობით, კვარცის ფილების ჭრისას — ეს ეტაპი ხორციელდება როგორც წარმოებისას, ისე ადგილზე მონტაჟის დროს — წარმოიქმნება ჩასასუნთქად ვარგისი სილიციუმის მტვერი. ბუნებრივი ქვის დამუშავებისგან განსხვავებით, რომელსაც ხანგრძლივი პროფესიული ისტორია 🍽 და ჩამოყალიბებული უსაფრთხოების პროტოკოლები აქვს, ხელოვნური კვარცის დამამზადებელი ინდუსტრია სწრაფად გაფართოვდა, ხოლო უსაფრთხოების კულტურა 🍽 ჯერ კიდევ არათანმიმდევრულია.
OSHA-ს ნორმები და კონტროლის რეალობა
აშშ-ს შრომის უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის ადმინისტრაცია (OSHA) აწესებს ჰაერში კრისტალური სილიციუმის ზემოქმედების ზღვარს — 50 მიკროგრამი კუბურ მეტრზე, რვასაათიან სამუშაო დღეზე გასაშუალოებული. თუმცა, წყაროს ინფორმაციით, ამ ნორმის აღსრულება ინდუსტრიაში მნიშვნელოვნად განსხვავდება საწარმოდან საწარმომდე.
შედარებისთვის, ბუნებრივი ქვის, კერძოდ გრანიტის, კრისტალური სილიციუმის შემცველობა დაახლოებით 25%-ია, მარმარილოსი — 5%, ხოლო კერამიკული ფილის — 15%. ეს მაჩვენებლები ცხადყოფს, რომ ხელოვნური კვარცი ამ კატეგორიაში ყველაზე მაღალი რისკის მასალად ითვლება.
სამუშაო ადგილიდან ფილტვის ბოლო სტადიის დაავადებამდე
სილიკოზი ვითარდება მაშინ, როცა მუშა თვეების ან წლების განმავლობაში ჩასუნთავს კრისტალური სილიციუმის მტვერს. დაავადება იწვევს ფილტვის ქსოვილის პროგრესირებად დაზიანებას (პულმონარულ ფიბროზს), რაც ფილტვის ფუნქციის შეუქცევად დაქვეითებას იწვევს. პროფესიული ჯანმრთელობის სპეციალისტების ცნობით, ზოგიერთი კვარცის მუშა სილიკოზის მძიმე სტადიამდე მიდის, სადაც საჭირო ხდება ფილტვის ტრანსპლანტაცია — ეს ტენდენცია მოგონებას იწვევს მთამადნეობისა და ქვიშის აფრქვევის ინდუსტრიაში ისტორიულად დაფიქსირებულ შემთხვევებზე, თუმცა, წყაროს თანახმად, დღეს ეს პროცესი უფრო აჩქარებული ტემპით მიმდინარეობს.
ხელოვნურ კვარცის პროდუქტებში კრისტალური სილიციუმის კონცენტრაცია 93%-მდე აღწევს, რაც მას ყველაზე მაღალი რისკის მასალად აქცევს დამუშავებული ქვის კატეგორიაში.
— OSHA, სილიციუმის ზემოქმედების სახელმძღვანელო
რას ნიშნავს ეს
ხშირად დასმული კითხვები
რა არის სილიკოზი?
სილიკოზი ფილტვის დაავადებაა, რომელიც ვითარდება კრისტალური სილიციუმის მტვრის ხანგრძლივი ჩასუნთქვის შედეგად და იწვევს ფილტვის ქსოვილის შეუქცევად დაზიანებას.
რატომ არის ხელოვნური კვარცი განსაკუთრებით საშიში?
წყაროს ინფორმაციით, ხელოვნურ კვარცში კრისტალური სილიციუმის შემცველობა 93%-მდე აღწევს, რაც მას ბუნებრივ ქვასთან და სხვა მასალებთან შედარებით ყველაზე მაღალი რისკის მასალად აქცევს.
შესაძლებელია თუ არა სილიკოზის განკურნება?
არა. ექსპერტების ცნობით, სილიკოზი განუკურნებელი და პროგრესირებადია, თუმცა პრევენციული ზომებით მისი განვითარების თავიდან აცილება შესაძლებელია.
სილიკოზის შემთხვევების ზრდა ხელოვნური კვარცის ინდუსტრიაში საერთაშორისო დისკუსიის საგნად იქცა პროფესიული ჯანმრთელობის სპეციალისტებს შორის, რომლებიც უსაფრთხოების სტანდარტების გამკაცრებას მოითხოვენ. მსგავსი თემები — ჯანმრთელობასთან, სამუშაო პირობებთან და მასალების უსაფრთხოებასთან დაკავშირებით — რეგულარულად შუქდება GMJ News-ის პლატფორმაზეც, ხოლო ზოგადი საზოგადოებრივი ინტერესის ამბებს შენი ამბები აშუქებს. მანამ, სანამ სტანდარტები საერთაშორისო დონეზე გამკაცრდება, ექსპერტები მუშაკებსა და დამსაქმებლებს მოუწოდებენ, ინდივიდუალურად გაზარდონ სიფრთხილე მტვრის კონტროლისა და სუნთქვის დაცვის კუთხით.
წყარო: ორიგინალი პუბლიკაცია · განახლდა 13 ივლისი 2026
დაკავშირებული: შენი ამბები · შენი ექიმი · GMJ News · შენი სილამაზე
იპოვე ბათუმის კლინიკები, ლაბორატორია & რეაბილიტაცია სრულ კატალოგში ან ინტერაქტიულ რუკაზე — რეიტინგებით, ფასებითა და მისამართებით.
