📷 ფოტო: Sami Abdullah / Pexels
ფოლარინ ბალოგუნის საქმემ ფეხბურთის სამყარო შეძრა, თუმცა FIFA-ს ისტორია 🍽 მსოფლიო ჩემპიონატებზე მრავალი სადავო გადაწყვეტილებით არის სავსე — 1930 წლიდან დღემდე.
შენი ბათუმი ავტორი: შენი ბათუმი — სარედაქციო ჯგუფი · 7 ივლისი 2026
ფოლარინ ბალოგუნის საქმემ — როდესაც FIFA-მ, შენი ამბების ინფორმაციითაც განხილული, დონალდ ტრამპის სატელეფონო ზარის შემდეგ ამერიკელ ფორვარდს ავტომატური დისკვალიფიკაცია მოუხსნა — საერთაშორისო ფეხბურთის მმართველ ორგანიზაციაზე ახალი კამათი გამოიწვია. Al Jazeera-ს ინფორმაციით, ეს შემთხვევა სულაც არ არის პირველი — FIFA-ს ისტორია გაჯერებულია მსგავსი სადავო ეპიზოდებით, რომლებიც 1930 წლამდე იწყება.
მთავარი
- FIFA-მ ბალოგუნს წითელი ბარათის გამო ავტომატური ერთმატჩიანი ჩამოცილება მოუხსნა ტრამპის FIFA-ს პრეზიდენტ ჯანი ინფანტინოსთან ზარის შემდეგ.
- UEFA-მ და ბელგიის საფეხბურთო ასოციაციამ გადაწყვეტილება გააკრიტიკეს, რადგან, მათი განცხადებით, პოლიტიკური ჩარევა ტურნირის სანდოობას უქმნის საფრთხეს.
- 1962 წელს ბრაზილიელმა გარინჩამაც მიიღო წითელი ბარათი, თუმცა ფინალში მაინც ითამაშა — ორი პრეზიდენტის ჩარევის შემდეგ.
- 1973 წელს FIFA-მ ჩილეს საკვალიფიკაციო მატჩი ჩაჩხრიკა, სადაც ჩილემ ცარიელ კარში გაიტანა ბურთი.
ნახევარფინალი, წითელი ბარათი და ორი სახელმწიფოს მეთაური
Al Jazeera-ს მიხედვით, ბალოგუნის საქმის ყველაზე ახლო ისტორიული პარალელი 1962 წელს გვხვდება. ბრაზილიის ვარსკვლავი გარინჩა — რომელიც დაშინებული პელეს ნაცვლად ატარებდა გუნდს — ნახევარფინალში ჩილეს წინააღმდეგ ორ გოლს გაიტანდა, თუმცა მატჩის ბოლოს წითელი ბარათი მიიღო ისე, რომ თვითონ ჰკარ-ჰკარ ურტყამდნენ მთელი თამაშის განმავლობაში.
იმ დროს წითელ ბარათს ავტომატური ჩამოცილება არ მოჰყვებოდა — სადისციპლინო კომიტეტი თითოეულ შემთხვევას ცალ-ცალკე განიხილავდა. ამ მატჩში გაძევებული მეორე ფეხბურთელი ჩამოიცილეს, გარინჩა კი გაათავისუფლეს. ამ გადაწყვეტილებაში, Al Jazeera-ს ცნობით, გადამწყვეტი როლი ითამაშა ჩილეს პრეზიდენტ ხორხე ალესანდრის მხარდაჭერამ, ხოლო პერუს პრეზიდენტ მანუელ პრადოს შესახებ ცნობილია, რომ მან მიმართა მსაჯს, რათა ჩვენება შეერბილებინა.
გარინჩამ ბრაზილიასთან ერთად ჩეხოსლოვაკია 3:1 დაამარცხა ფინალში და ჩემპიონობა გაიმეორა. Al Jazeera-ს ინფორმაციით, ეს არის ერთადერთი შემთხვევა ისტორიაში — ბალოგუნის საქმემდე — როდესაც წითელი ბარათის მიმღებმა მოთამაშემ გუნდის შემდეგ მატჩში ითამაშა.
პინოჩეტის სტადიონი და არარსებულ მოწინააღმდეგეზე გამარჯვება
1973 წელს ერთ-ერთი ყველაზე უჩვეულო ეპიზოდი განვითარდა მსოფლიო ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო ეტაპზე. სეპტემბერში გენერალ ავგუსტო პინოჩეტის სამხედრო გადატრიალებით სოციალისტური მთავრობის დამხობის შემდეგ ჩილეს მოუწია საბჭოთა კავშირის მიმასპინძლება სანტიაგოს ესტადიო ნასიონალში, სადაც სამხედრო ხელისუფლება ათასობით პოლიტიკურ პატიმარს ინახავდა, აწამებდა და კლავდა.
სსრკ-მ FIFA-ს აცნობა, რომ სისხლიან სტადიონზე თამაში შეუძლებელი იყო, და ადგილის შეცვლა მოითხოვა. FIFA-მ ინსპექტორები გაგზავნა, რომლებმაც მოედანი ვარგისად გამოაცხადეს. Al Jazeera-ს ინფორმაციით, ინსპეციის დროს პატიმრები სტადიონის კომპლექსში დამალეს. საბჭოთა კავშირმა გამგზავრებაზე უარი განაცხადა.
1973 წლის 21 ნოემბერს ჩილელები მოედანზე გავიდნენ, ბურთი ცარიელ კარში შეიტანეს სიმბოლური 1:0 ანგარიშისთვის, შემდეგ კი მსაჯმა თამაში შეწყვიტა. FIFA-მ ოფიციალურად 2:0 ჩაიწერა ჩილეს სასარგებლოდ. ჩილე 1974 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე გავიდა, თუმცა ჯგუფურ ეტაპზე გამოეთიშა.
1930 წლის პირველი სკანდალი და ბელგიელების უკმაყოფილება 2026-ში
FIFA-ს ისტორიაში ყველაზე ადრეული სასკანდალო ეპიზოდი სულ პირველ ჩემპიონატზე — 1930 წელს — მოხდა. მონტევიდეოში, არგენტინა-საფრანგეთის ჯგუფური მატჩის 84-ე წუთზე, ბრაზილიელმა მსაჯმა ჟილბერტო დე ალმეიდა რეგომ ბოლო სასტვენი დაჰბერა — ექვსი წუთი ადრე. Al Jazeera-ს ცნობით, სწორედ ამ დროს საფრანგეთის ფლანგური ფეხბურთელი მარსელ ლანჟილე გოლკიპერთან ერთ-ერთ ბოლო ერთმეორეს მიმართებაში შეიჭრა.
საფრანგეთის მოთამაშეები აღშფოთდნენ; წესრიგის დასამყარებლად ცხენოსანი პოლიცია მოედანზე შევიდა. მსაჯმა შეცდომა აღიარა და სათამაშო დრო ბოლომდე ათამაშეს, თუმცა საფრანგეთმა ვეღარ გაიტანა გოლი. არგენტინის 1:0 გამარჯვება ძალაში დარჩა. ჩემპიონატს იმ ეტაპზე მხოლოდ ორი დღე ჰქონდა, Al Jazeera-ს ინფორმაციით.
ახლა კი, 2026 წელს, ბელგიის საფეხბურთო ასოციაციამ და UEFA-მ ბალოგუნის საქმესთან დაკავშირებით განაცხადეს, რომ პოლიტიკური ჩარევა ტურნირის მთლიანობას ძირს უთხრის და სახიფათო პრეცედენტს ქმნის. სასპორტო სიახლეების მოყვარულებს GMJ News-ზეც შეუძლიათ ამ თემაზე განვითარებული მოვლენების თვალყურის დევნება.
1962 წლიდან ბალოგუნის საქმემდე არც ერთ წითელი ბარათის მიმღებ მოთამაშეს არ ეთამაშა გუნდის შემდეგ მატჩში — ეს ერთადერთი გამონაკლისი 64 წლის განმავლობაში იყო
— Al Jazeera
რას ნიშნავს ეს
ხშირად დასმული კითხვები
რატომ მოეხსნა ბალოგუნს დისკვალიფიკაცია?
Al Jazeera-ს ინფორმაციით, FIFA-მ ავტომატური ერთმატჩიანი ჩამოცილება გააუქმა მას შემდეგ, რაც აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა FIFA-ს პრეზიდენტ ჯანი ინფანტინოს დაუკავშირდა და საქმის გადახედვა სთხოვა.
რა მოხდა ჩილე-სსრკ-ს მატჩში 1973 წელს?
საბჭოთა კავშირმა უარი თქვა გამოცხადებაზე, რადგან სტადიონი სამხედრო რეჟიმის მიერ პოლიტიკური პატიმრების დასაკავებლად გამოიყენებოდა. ჩილემ ცარიელ მოედანზე ბურთი გაიტანა, FIFA-მ კი 2:0 გამარჯვება ჩაუწერა ჩილეს.
ბალოგუნამდე ვინ იყო ბოლო, ვინც წითელი ბარათის მიუხედავად ითამაშა?
Al Jazeera-ს ინფორმაციით, ბრაზილიელი გარინჩა 1962 წელს — 64 წლის წინ. ორი ქვეყნის პრეზიდენტის ჩარევით სადისციპლინო კომიტეტმა მას მხოლოდ გაფრთხილება მისცა.
FIFA-ს ისტორია ცხადყოფს, რომ სპორტის ყველაზე მსხვილ ტურნირებში პოლიტიკური, დიპლომატიური თუ სხვა გარეგანი ფაქტორები დროდადრო სპორტულ რეგლამენტთან კონფლიქტში მოდიოდა. შენი ამბები და GMJ News გააგრძელებს მსოფლიო ჩემპიონატის მოვლენების გაშუქებას. ბალოგუნის საქმე კი ახლა UEFA-სა და FIFA-ს შორის ინსტიტუციურ დაძაბულობას გამოკვეთს, რომლის გადაწყვეტა ჯერ კიდევ ტურნირის ფარგლებს სცდება.
წყარო: ორიგინალი პუბლიკაცია · განახლდა 7 ივლისი 2026
დაკავშირებული: შენი ამბები · შენი ექიმი · GMJ News · შენი სილამაზე
იპოვე ბათუმის სპორტი და ფიტნესი სრულ კატალოგში ან ინტერაქტიულ რუკაზე — რეიტინგებით, ფასებითა და მისამართებით.
