📷 Photo by MART PRODUCTION on Pexels
მიკროპლასტმასი არტერიულ ფოლაქებში დაკავშირებულია ინფარქტისა და ინსულტის რისკთან.
მიკროპლასტმასი არტერიულ ფოლაქებში: ახალი კვლევის შედეგები
ახალი კვლევის თანახმად, პაციენტთა უმეტესობის არტერიულ ფოლაქებში აღმოჩენილია მიკროპლასტმასის ნაწილაკები, რაც დაკავშირებულია გულის შეტევის, ინსულტისა და სიკვდილიანობის მნიშვნელოვნად მომატებულ რისკთან. კვლევა მეცნიერულ ჰიპოთეზას კლინიკურ რეალობად აქცევს.
შენი ბათუმი ავტორი: შენი ბათუმი — სარედაქციო ჯგუფი · 19 ივლისი 2026
მიკროპლასტმასი არტერიულ ფოლაქებში აღარ არის მხოლოდ თეორიული საფრთხე — ახალმა კვლევამ იგი გაზომვად კლინიკურ რისკად აქცია. მედიცინის ავტორიტეტულ ჟურნალში, New England Journal of Medicine-ში გამოქვეყნებული კვლევის მიხედვით, კაროტიდული არტერიის ოპერაციაზე წასულ პაციენტთა თითქმის 60%-ის ფოლაქებში აღმოჩენილია პოლიეთილენი. ამასთან, ვისაც ეს ნაწილაკები ჰქონდა, გულის შეტევის, ინსულტისა და სიკვდილის რისკი თითქმის 4.5-ჯერ მაღალი აღმოჩნდა.
მთავარი
- 257 პაციენტიდან, ვინც კაროტიდულ ოპერაციას გაივლიდა, 58.4%-ის ფოლაქებში აღმოჩნდა პოლიეთილენი.
- მიკროპლასტმასის მატარებელ პაციენტებში რისკი 4.53-ჯერ მაღალი იყო გულის შეტევის, ინსულტისა და სიკვდილის მიმართ.
- 2022 წლის კვლევამ უკვე დაადგინა პლასტმასის ნაწილაკების არსებობა ადამიანის სისხლში, საშუალოდ 1.6 მიკროგრამი მილილიტრზე.
როგორ ჩატარდა მიკროპლასტმასის კვლევა არტერიულ ფოლაქებზე
კვლევა, რომელსაც ხელმძღვანელობდა დოქტორი რაფაელე მარფელა კამპანიის უნივერსიტეტიდან (Luigi Vanvitelli, იტალია), მოიცავდა 304 პაციენტს, რომლებსაც უტარდებოდათ კაროტიდული ენდარტერექტომია ასიმპტომური კაროტიდული არტერიის დაავადების გამო. კვლევის ხანგრძლივობამ საშუალოდ 33.7 თვე შეადგინა, ხოლო საბოლოო ანალიზში მონაწილეობდა 257 პაციენტი.
წყაროს ინფორმაციით, ამოღებული ფოლაქის ნიმუშები გაანალიზდა პიროლიზ-გაზქრომატოგრაფია-მას-სპექტრომეტრიის, სტაბილური იზოტოპების ანალიზისა და ელექტრონული მიკროსკოპიის მეთოდებით — თანამედროვე მეთოდები, რომლებიც პლასტმასის ნაწილაკების ზუსტ იდენტიფიცირებას და კონცენტრაციის გაზომვას იძლევა ბიოლოგიურ ქსოვილში.
მიკროპლასტმასი სისხლში — გზა არტერიამდე
მტკიცებულებათა ჯაჭვი ახლა რამდენიმე ბიოლოგიურ სივრცეს მოიცავს. 2022 წელს ჟურნალ Environment International-ში გამოქვეყნებულმა კვლევამ, რომელშიც გამოყენებული იყო ორმაგი პიროლიზის გაზქრომატოგრაფია-მას-სპექტრომეტრია, დაადასტურა პლასტმასის ნაწილაკების არსებობა 22 ჯანმრთელი დონორის სისხლში, საშუალო კონცენტრაციით 1.6 მიკროგრამი მილილიტრზე (700 ნანომეტრზე მეტი დიამეტრის ნაწილაკებისთვის). იმ დროისთვის ავტორებმა ეს აღწერეს, როგორც პირველი დემონსტრირება იმისა, რომ პლასტმასის ნაწილაკები სისტემურად ხელმისაწვდომია ადამიანის სისხლის მიმოქცევისთვის.
ახალმა კვლევამ ეს დაკვირვება არტერიულ ქსოვილამდე მიიყვანა — რაც აჩვენებს, რომ ნაწილაკები არა მხოლოდ სისხლში ცირკულირებენ, არამედ პირდაპირ ჩნდებიან ათეროსკლეროზული ფოლაქების სტრუქტურაში. ეს დეტალი კვლევას განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ანიჭებს კარდიოვასკულური მედიცინისთვის.
რას აჩვენებს სტატისტიკა ორი ტიპის პლასტმასის შესახებ
ფოლაქებში აღმოჩენილი ორი ძირითადი პოლიმერიდან პოლიეთილენი ყველაზე ხშირად გამოვლინდა — პაციენტთა 58.4%-ში, ხოლო პოლივინილქლორიდი (PVC) — 12.1%-ში. წყაროს ცნობით, სწორედ პოლიეთილენის მატარებელ პაციენტებში აღინიშნა ყველაზე მაღალი რისკის მაჩვენებელი.
ეს მონაცემები მნიშვნელოვანია, რადგან პირველად აჩვენებს რაოდენობრივ კავშირს კონკრეტულ პლასტმასის ტიპსა და კლინიკურ გამოსავალს შორის — არა უბრალოდ თანაარსებობას, არამედ სტატისტიკურად დადასტურებულ ასოციაციას.
მიკროპლასტმასის მატარებელ პაციენტებში გულის შეტევის, ინსულტისა და სიკვდილის რისკი 4.53-ჯერ მაღალი იყო მათთან შედარებით, ვისაც ეს ნაწილაკები ფოლაქებში არ აღმოაჩნდა.
— Marfella et al., New England Journal of Medicine, 2024
რას ნიშნავს ეს
ხშირად დასმული კითხვები
რა არის მიკროპლასტმასი და საიდან ხვდება ორგანიზმში?
მიკროპლასტმასი წარმოადგენს პლასტმასის მცირე ზომის ნაწილაკებს, რომლებიც შესაძლოა ორგანიზმში მოხვდეს საკვების, სასმელი წყლისა თუ ჰაერის მეშვეობით. კვლევებმა უკვე დაადასტურეს მისი არსებობა ადამიანის სისხლში.
რომელი პლასტმასის ტიპი აღმოჩნდა ყველაზე ხშირად ფოლაქებში?
წყაროს ინფორმაციით, ყველაზე ხშირად აღმოჩენილი პოლიმერი იყო პოლიეთილენი — პაციენტთა 58.4%-ში, ხოლო პოლივინილქლორიდი გამოვლინდა 12.1%-ში.
რამდენად სანდოა ეს კვლევა?
კვლევა გამოქვეყნებულია New England Journal of Medicine-ში, მედიცინის ერთ-ერთ ყველაზე ავტორიტეტულ სამეცნიერო ჟურნალში, და მოიცავდა 304 პაციენტს თითქმის სამწლიან ხანგრძლივობის დაკვირვების პერიოდით, რაც მას მაღალი მეცნიერული ღირებულების კვლევად აქცევს.
მიკროპლასტმასთან დაკავშირებული ეს მონაცემები კიდევ ერთხელ გვახსენებს, რომ გარემოში არსებული პლასტმასის ნარჩენების პრობლემა შორს სცდება ვიზუალურ დაბინძურებას და პირდაპირ კავშირშია ადამიანის ჯანმრთელობასთან. მეცნიერული საზოგადოება აგრძელებს კვლევებს იმის დასადგენად, ზუსტად რა მექანიზმით ახდენს გავლენას მიკროპლასტმასი სისხლძარღვთა ჯანმრთელობაზე, თუმცა უკვე არსებული მონაცემები საკმარისია იმისთვის, რომ თემა საზოგადოებრივი და სამეცნიერო დღის წესრიგის ცენტრში დარჩეს. მეტი მსგავსი სამედიცინო სიახლისთვის შეგიძლიათ გაეცნოთ GMJ News პლატფორმას, ხოლო ზოგადი სიახლეებისთვის — შენი ამბები.
წყარო: ორიგინალი პუბლიკაცია · განახლდა 19 ივლისი 2026
დაკავშირებული: შენი ამბები · შენი ექიმი · GMJ News · შენი სილამაზე
იპოვე ბათუმის კლინიკები, ლაბორატორია & რეაბილიტაცია სრულ კატალოგში ან ინტერაქტიულ რუკაზე — რეიტინგებით, ფასებითა და მისამართებით.
