📷 ფოტო: Tara Winstead / Pexels
დიდ ბრიტანეთში ADHD-ის დიაგნოზით ინვალიდობის შემწეობის მიმღებთა რაოდენობა 100 000-ს გადასცდა, ხოლო მთლიანად ოთხი მილიონი ადამიანი იღებს პირადი დამოუკიდებლობის გადახდებს. ახალგაზრდებში ამ სარგებლის ზრდა განსაკუთრებული სისწრაფით მიმდინარეობს.
შენი ბათუმი ავტორი: შენი ბათუმი — სარედაქციო ჯგუფი · 9 ივლისი 2026
დიდ ბრიტანეთში ყურადღების დეფიციტისა და ჰიპერაქტიურობის აშლილობის — ADHD-ის — გამო ინვალიდობის შემწეობის მიმღებთა რაოდენობამ 100 000 ადამიანის ნიშნულს გადააჭარბა. ეს ციფრი სახელმწიფო სტატისტიკიდან ჩანს, რომელიც ამ კვირაში გახდა ცნობილი. განსაკუთრებულ ყურადღებას იმსახურებს ზრდის ტემპი ახალგაზრდებში — 16-დან 24 წლამდე ასაკობრივ ჯგუფში.
მთავარი
- ADHD-ის დიაგნოზით პირადი დამოუკიდებლობის გადახდების (PIP) მიმღებთა რაოდენობა 2024 წლის ივლისიდან 2026 წლის აპრილამდე 71 528-დან 100 207-მდე გაიზარდა.
- 2026 წლის აპრილისთვის ბრიტანეთში მთლიანად ოთხ მილიონ ადამიანს მიუღია ინვალიდობის შემწეობა — ეს იანვართან შედარებით ორი პროცენტიანი ზრდაა.
- ინგლისში სავარაუდოდ 2,4 მილიონ ადამიანს აქვს ADHD, მათ შორის დიაგნოზის გარეშე მყოფი პირებიც; NHS-ის ცნობით, 2026 წლის მარტში ADHD-ის შეფასების 32 375 ახალი მიმართვა შევიდა.
რა ამბობს სახელმწიფო სტატისტიკა შემწეობის ზრდის შესახებ
სამუშაო და პენსიის დეპარტამენტმა (DWP) 2026 წლის 16 ივნისს გამოაქვეყნა ანგარიში, რომლის მიხედვითაც PIP-ის მიმღებთა 83 პროცენტი სამუშაო ასაკის მოქალაქეებია, ხოლო 17 პროცენტი — სახელმწიფო პენსიის ასაკს მიღწეულები. მიმღებთა 37 პროცენტი უმაღლეს კატეგორიას ეკუთვნის, რაც 2026 წლის იანვრის მონაცემს ემთხვევა.
The Times-ის ინფორმაციით, ADHD-ის გამო PIP-ის მიმღებთა დაახლოებით ოთხი მეათედი ყოველდღიური ცხოვრებისა და გადაადგილების ყველაზე მაღალ განაკვეთს იღებს — კვირაში 194 გირვანქა სტერლინგამდე (დაახლოებით 259 დოლარი). გარდა ამისა, DWP-ის სტატისტიკის მიხედვით, ბოლო ორი წლის განმავლობაში ADHD-ის მთავარ პირობად მითითებით PIP-ის გაცემა დღეში საშუალოდ 40 შემთხვევას შეადგენდა.
მნიშვნელოვანია განმარტება: PIP-ის ყველა მიმღები სამსახურიდან გათავისუფლებული არ არის. ეს განისაზღვრება ცალკე შეფასების პროცედურით. ოფიციალური მონაცემებით, ჯანმრთელობის მდგომარეობის — მათ შორის ფსიქიკური ჯანმრთელობის — გამო ეკონომიკურად არააქტიური ადამიანების რაოდენობა 2,8 მილიონია.
ADHD-ის დიაგნოსტიკა ბრიტანეთში — გრძელი და რთული გზა
NHS-ის განმარტებით, ADHD ხასიათდება ყურადღების კონცენტრაციის სირთულით, მაღალი ენერგიით და იმპულსურობით. სიმპტომები ჩვეულებრივ 12 წლამდე ასაკში ვლინდება და ქალებში ხშირად ნაკლებად არის გამოვლენილი, ვინაიდან სიმპტომატიკა განსხვავებულად გამოიხატება. ჯანმრთელობის სფეროს ექსპერტები ხშირად საუბრობენ ამ სხვაობის კლინიკურ მნიშვნელობაზე.
ოფიციალური დიაგნოზის მიღება ბრიტანეთში საკმაოდ ხანგრძლივი პროცესია: პაციენტს ჯერ ოჯახის ექიმთან — GP-სთან — უნდა მივიდეს, შემდეგ კი სპეციალისტთან გადამისამართების შემთხვევაში ლოდინი რამდენიმე თვიდან რამდენიმე წლამდე შეიძლება გაგრძელდეს. NHS-ის მაისის მონაცემებით, ინგლისში ADHD-ით სავარაუდოდ 2,4 მილიონი ადამიანი ცხოვრობს, მათ შორის 741 000 — 5-დან 24 წლამდე ასაკის პირები.
2026 წლის მარტში ADHD-ის შეფასებისთვის 32 375 ახალი მიმართვა შევიდა, რაც 2025 წლის მარტთან შედარებით 29,5 პროცენტიანი ზრდაა. ლიდსის უნივერსიტეტის ინვალიდობის კვლევების ლექტორი მინდი პტოლომი Al Jazeera-ს განუცხადა, რომ ბრიტანეთი სინამდვილეში „დიაგნოსტიკის კრიზისის” — ანუ სავარაუდო სადიაგნოზო დეფიციტის — წინაშე შეიძლება იდგეს.
ექსპერტები და პოლიტიკოსები სხვადასხვა კუთხით აფასებენ სიტუაციას
ოპოზიციური კონსერვატიული პარტიის ლიდერმა კემი ბადენოხმა The Times-ის ანგარიშზე რეაგირებისას განაცხადა, რომ მისი პარტია მსუბუქი ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემების მქონე ადამიანებს ინვალიდობის შემწეობის მიღებაში შეუზღუდავდა. ეს პარტიის წინასწარ გამოხატული პოზიციის ნაწილია.
მინდი პტოლომი, ლიდსის უნივერსიტეტის ლექტორი, ამ მიდგომას „მცდარ გადასმად” მიიჩნევს. მისი განცხადებით, სოციალური შემწეობების სახით გაცემული ფული ეკონომიკაში უშუალოდ ბრუნდება — ადამიანები ამ თანხებით საქონელს, მომსახურებასა და კომუნალურ გადასახადებს იხდიან. სოციალური პოლიტიკის ამბები ამ დებატებს სხვა ქვეყნებშიც განიხილავს.
DWP-ის მონაცემებით, ფსიქიკური აშლილობების გამო PIP-ის მიმღებთა წილი 2024 წლის ივლისიდან 2026 წლის აპრილამდე მიმღებთა არანაკლებ 40 პროცენტს შეადგენდა. ამ საკითხის ირგვლივ მიმდინარე საზოგადოებრივი დისკუსია სულ უფრო ინტენსიური ხდება.
ADHD-ის გამო PIP-ის მიმღებთა რაოდენობა 2024 წლის ივლისში 71 528 იყო, 2026 წლის აპრილში კი 100 207-ს მიაღწია — ზრდა ძირითადად 16–24 წლის ასაკობრივ ჯგუფზე მოდის.
— სამუშაო და პენსიის დეპარტამენტი (DWP), Al Jazeera-ს ანგარიშის მიხედვით, 8 ივლისი 2026
რას ნიშნავს ეს
ხშირად დასმული კითხვები
რა არის PIP და ვინ იღებს მას?
PIP — პირადი დამოუკიდებლობის გადახდა (Personal Independence Payment) — ბრიტანეთის სახელმწიფო შემწეობაა, რომელიც გრძელვადიანი ფიზიკური ან ფსიქიკური ჯანმრთელობის მდგომარეობის ან ინვალიდობის მქონე ადამიანებს ეხმარება ყოველდღიური ამოცანებისა და გადაადგილების ხარჯების დაფარვაში. DWP-ის ცნობით, 2026 წლის აპრილში მიმღებთა რაოდენობა ოთხ მილიონს გადასცდა.
რამდენად რთულია ADHD-ის დიაგნოზის მიღება ბრიტანეთში?
NHS-ის სისტემაში ADHD-ის დიაგნოზი ოჯახის ექიმთან ვიზიტით იწყება, შემდეგ სპეციალისტთან მიმართვა ხდება. ლოდინი რამდენიმე თვიდან რამდენიმე წლამდე შეიძლება გაგრძელდეს. კამპანიისტების თქმით, პროცედურა გაჭიანურებულია, რასაც 2026 წლის მარტში ADHD-ის შეფასების მიმართვების 29,5-პროცენტიანი ზრდაც ადასტურებს.
PIP-ის ყველა მიმღები სამსახურს ვერ ახერხებს?
არა. PIP და სამსახურიდან გათავისუფლება ავტომატურად ერთმანეთთან დაკავშირებული არ არის — ეს ცალ-ცალკე შეფასების პროცედურებია. DWP-ის სტატისტიკის მიხედვით, ჯანმრთელობის პრობლემების გამო ეკონომიკურად არააქტიური ადამიანების ჯამური რაოდენობა 2,8 მილიონია, ხოლო PIP შეიძლება მიიღოს მუშაობის გამგრძელებელმა ადამიანმაც.
ADHD-ის გამო ინვალიდობის შემწეობის მიმღებთა ზრდა ბრიტანეთში ფართო კამათს აღძრავს: ერთი მხრივ, გაისმის მოსაზრება სისტემის გამკაცრების შესახებ, მეორე მხრივ კი ექსპერტები ნაკლებ დიაგნოსტიკასა და ახალგაზრდებში ფსიქიკური ჯანმრთელობის გაუარესებაზე მიუთითებენ. ჯანმრთელობის სპეციალისტები ამ დებატში ხაზს უსვამენ, რომ სიღრმისეული შეფასების გარეშე სტატისტიკური ციფრების ინტერპრეტაცია ცალმხრივ სურათს ქმნის — განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც სადიაგნოზო ხელმისაწვდომობის პრობლემა თავად სახელმწიფო მონაცემებში ჩანს.
წყარო: ორიგინალი პუბლიკაცია · განახლდა 9 ივლისი 2026
დაკავშირებული: შენი ამბები · შენი ექიმი · GMJ News · შენი სილამაზე
იპოვე ბათუმის კლინიკები, ლაბორატორია & რეაბილიტაცია სრულ კატალოგში ან ინტერაქტიულ რუკაზე — რეიტინგებით, ფასებითა და მისამართებით.
