📷 ფოტო: shenidasveneba.ge (ორიგინალი წყარო)
ზემელი — თბილისში რუსთაველის მოედნის ერთ-ერთი კუთხის ადრინდელი სახელწოდებაა, რომელიც პროვიზორ ევგენი ზემელის აფთიაქის მიხედვით შეერქვა. სტატია მოგვითხრობს, როგორ დაიკარგა ეს სახელი ისტორიაში.
ზემელის აფთიაქი და მისი ისტორიული მნიშვნელობა
შენი ბათუმი ავტორი: შენი ბათუმი — სარედაქციო ჯგუფი · 25 ივლისი 2026
თბილისში, რუსთაველის სახელობის მოედნის ერთ-ერთ კუთხეს ერთ დროს ზემელი ერქვა — სახელი, რომელიც დღეს ცოტამ თუ იცის. ეს სახელწოდება წარმოშობით უკავშირდება იქ არსებულ აფთიაქს, რომელსაც პროვიზორ-აფთიაქარი ევგენი ზემელი ფლობდა. წყაროს ინფორმაციით, აფთიაქი XX საუკუნის 30-იან წლებში, სარეკონსტრუქციო სამუშაოებთან დაკავშირებით, დაანგრიეს.
მთავარი
- ზემელი — რუსთაველის მოედნის ერთ-ერთი კუთხის ისტორიული სახელწოდებაა.
- სახელი შეერქვა პროვიზორ ევგენი ზემელის კუთვნილი აფთიაქის მიხედვით.
- აფთიაქი სარეკონსტრუქციო სამუშაოების გამო XX საუკუნის 30-იან წლებში აიღეს.
საიდან წარმოიშვა სახელი „ზემელი”
ძველ თბილისში, ისევე როგორც ბევრ სხვა ევროპულ ქალაქში, ხშირად საზოგადოებრივი სივრცეები ან უბნები სახელს იმ ობიექტების მიხედვით იძენდნენ, რომლებიც ადგილობრივთათვის ორიენტირად იქცეოდნენ. ასეთივე ბედი ერგო რუსთაველის სახელობის მოედნის ერთ-ერთ კუთხესაც — მას „ზემელი” ეწოდა, რადგან სწორედ აქ იდგა პროვიზორ-აფთიაქარ ევგენი ზემელის კუთვნილი აფთიაქი.
წყაროს ცნობით, აფთიაქის სახელი იმდენად ცნობილი და ხალხში დამკვიდრებული აღმოჩნდა, რომ თანდათან თავად ადგილმაც ეს სახელწოდება მიიღო. ასეთი ისტორიები დღეს იშვიათად თუ ვისმეს ახსოვს, თუმცა სწორედ ისინი ქმნიან ქალაქის ცოცხალ, ცოცხლად შენარჩუნებულ ისტორიას.
რეკონსტრუქცია და დავიწყებული სახელწოდება
ისტორიის მიხედვით, XX საუკუნის 30-იან წლებში ქალაქში მიმდინარე სარეკონსტრუქციო სამუშაოებმა ბევრი ძველი ობიექტის ბედი გადაწყვიტა — მათ შორის აღმოჩნდა ზემელის აფთიაქიც. აფთიაქის აღების შემდეგ, ბუნებრივია, თანდათან დაიკარგა მისი სახელიც, რომელიც ერთ დროს მთელი უბნის ორიენტირად ითვლებოდა.
ასეთი ცვლილებები იმ პერიოდისთვის ჩვეულებრივი მოვლენა იყო — ქალაქის ურბანული სახის ტრანსფორმაცია ხშირად თან ახლდა ისტორიულ სახელწოდებათა დავიწყებას. დღეს, როცა თბილისელები და სტუმრები რუსთაველის მოედანზე დადიან, ცოტამ თუ იცის, რომ ერთ-ერთ კუთხეს სულ სხვა სახელი ჰქონდა.
სახელი ზემელი აქ მდგარი აფთიაქის მიხედვით შეერქვა, რომელიც პროვიზორ-აფთიაქარ ევგენი ზემელს ეკუთვნოდა.
— shenidasveneba.ge
რატომ არის მნიშვნელოვანი ასეთი ისტორიების შენარჩუნება
ქალაქის ისტორიული სახელწოდებები, თუნდაც დღეს გამოუყენებელი, ატარებენ ინფორმაციას იმ ადამიანებზე, საქმიანობაზე და ცხოვრების წესზე, რომელიც ერთ დროს ამა თუ იმ ქუჩას, მოედანს თუ უბანს ავსებდა. ზემელის აფთიაქის ისტორია 🍽 ერთ-ერთი მაგალითია იმისა, თუ როგორ იქცევა ჩვეულებრივი, ყოველდღიური ობიექტი ქალაქის კულტურული მეხსიერების ნაწილად.
ასეთი ისტორიები განსაკუთრებით საინტერესოა მათთვის, ვინც ქართული ქალაქების წარსულის შესწავლით არის დაინტერესებული. მსგავს ისტორიულ თემებზე მეტი მასალა შეგიძლიათ იხილოთ შენი ამბები-ს პლატფორმაზეც, სადაც რეგულარულად ქვეყნდება საქართველოს სხვადასხვა კუთხის ისტორიასთან დაკავშირებული მასალები.
რას ნიშნავს ეს
ხშირად დასმული კითხვები
რას ნიშნავს სახელი „ზემელი”?
ზემელი იყო თბილისში, რუსთაველის სახელობის მოედნის ერთ-ერთი კუთხის ადრინდელი სახელწოდება, რომელიც აქ მდგარი აფთიაქის მფლობელის, ევგენი ზემელის, გვარის მიხედვით შეერქვა.
ვინ იყო ევგენი ზემელი?
ევგენი ზემელი პროვიზორ-აფთიაქარი იყო, რომელსაც ეკუთვნოდა თბილისში, რუსთაველის მოედნის მიმდებარედ არსებული აფთიაქი.
რა დაემართა ზემელის აფთიაქს?
წყაროს ინფორმაციით, აფთიაქი სარეკონსტრუქციო სამუშაოებთან დაკავშირებით XX საუკუნის 30-იან წლებში აიღეს, რის შემდეგაც თანდათან დაიკარგა თავად სახელწოდებაც.
ისტორია ხშირად უბრალო ნივთებსა თუ დაწესებულებებში იმალება — ერთი აფთიაქი საკმარისი აღმოჩნდა იმისთვის, რომ მთელი ერთი თაობის მეხსიერებაში ქალაქის კუთხემ სახელი შეიცვალა. დღეს, როცა რუსთაველის მოედანთან გავივლით, ღირს გავიხსენოთ, რომ ყოველ ქვაბულს, ყოველ კუთხეს თავისი ამბავი 🍽 აქვს, თუნდაც ის დღეს აღარავის ახსოვდეს.
სრულად წაიკითხეთ ორიგინალი: shenidasveneba.ge · განახლდა 25 ივლისი 2026
დაკავშირებული: შენი ამბები · შენი ექიმი · GMJ News · შენი სილამაზე
QR კოდი
სტატიის ციტირება
შენი ბათუმი. (2026). ზემელი — რუსთაველის მოედნის ისტორიული სახელწოდება, რომელიც აფთიაქმა შემოინახა. 20 სექტემბერი, 2026. https://shenibatumi.ge/zemelis-aftiaqi-tbilisi-istoria/
